Brunswijk: college van procureurs-generaal leidt tot verschuiving van macht

door

ABOP-assembleelid Ronnie Brunswijk stelde dat hij in de voorstellen geen versterking van waarborgen ziet, maar “een verschuiving van macht”, die volgens hem leidt tot “minder helder, minder geconcentreerd, minder begrensd”. Dit gaf hij te kennen in De Nationale Assemblee bij het voorstel om een college van procureurs-generaal in te voeren.
Brunswijk ging uitvoerig in op de positie en benoeming van de procureur-generaal. Hij stelde dat het Surinaamse Openbaar Ministerie historisch en constitutioneel is ingericht als één ondeelbaar en hiërarchisch orgaan onder leiding van één procureur-generaal. Dat model is volgens hem bewust gekozen om het vervolgingsmonopolie te concentreren, helder te organiseren en af te schermen van directe politieke aansturing.
Hij benadrukte dat de procureur-generaal voor het leven wordt benoemd, niet om macht te verzamelen of onaantastbaar te zijn, maar om vervolgingsbeslissingen los te maken van politieke wisselingen. Dat uitgangspunt noemde hij een hoeksteen van de Surinaamse rechtsorde.
Brunswijk gaf aan dat door het volledig schrappen van de voordraagsrol van het Openbaar Ministerie dit uitgangspunt wordt verlaten, zonder dat daar volgens hem een overtuigende motivering tegenover staat. Hij wees erop dat daarmee onduidelijk wordt wie voortaan bepaalt wie geschikt is voor de functie, op basis van welke criteria en met welke waarborgen. Daarbij stelde hij letterlijk:
“In geen enkele volwassen rechtsorde wordt de leiding van het Openbaar Ministerie benoemd zonder zware institutionele filters.”
Pensioenleeftijd Openbaar Ministerie
Ook bij het voorstel om de pensioenleeftijd van leden van het Openbaar Ministerie terug te brengen van 70 naar 65 jaar plaatste Brunswijk kritische kanttekeningen. Hij gaf aan dat de eerdere keuze om de leeftijdsgrens juist te verhogen was gebaseerd op continuïteit, schaarste aan ervaren functionarissen en de complexiteit van het werk.
In dat verband stelde hij dat rechters doorwerken tot hun zeventigste, terwijl vervolgingsambtenaren eerder zouden moeten stoppen. Dat onderscheid noemde hij niet logisch en niet uitlegbaar, en hij gaf aan dat dit de eenheid van de rechterlijke macht ondermijnt. Volgens Brunswijk is ervaring binnen het Openbaar Ministerie geen luxe, maar een noodzakelijke waarborg voor kwaliteit en continuïteit.
Brunswijk uitte ook zorgen over de voorgestelde termijn van 30 dagen waarbinnen het Hof van Justitie advies moet uitbrengen over benoemingen. Hij gaf aan de wens tot voortgang te begrijpen, maar noemde het een fundamenteel probleem dat de rechterlijke macht onder druk kan worden gezet door eenzijdige fatale termijnen die door de uitvoerende macht worden opgelegd.
Volgens hem is het onduidelijk waar de termijn begint, hoe die wordt berekend en wat er gebeurt bij complexe voordrachten. Hij waarschuwde er bovendien voor dat overschrijding van de termijn kan leiden tot benoeming zonder advies, wat volgens hem de rol van het Hof ondermijnt en het institutionele evenwicht onder druk zet.
Het voorstel dat volgens Brunswijk de grootste risico’s met zich meebrengt, is de instelling van een college van procureurs-generaal. Hij gaf aan dat een collegiaal model in grote landen met meerdere parketten en complexe regionale structuren functioneel kan zijn, maar dat Suriname één parket, één hof en een overzichtelijke rechtsorde kent.
Brunswijk stelde daarbij expliciet de vragen: “Wie beslist bij verschil van inzicht? Wie draagt eindverantwoordelijkheid? Wie stuurt de opsporing aan?”
Volgens hem leidt een collegiale structuur zonder duidelijke antwoorden op deze vragen tot vertraging, patstellingen en vervaging van verantwoordelijkheid. Hij voegde daaraan toe dat het strafrecht dit niet verdraagt.
Brunswijk stelde dat hij in de voorstellen geen versterking van waarborgen ziet, maar een verschuiving van macht. Hij waarschuwde dat Suriname daarmee een weg dreigt te kiezen waarin minder bescherming ontstaat, terwijl juist meer bescherming nodig is binnen een kleine rechtsorde.
The post Brunswijk: college van procureurs-generaal leidt tot verschuiving van macht appeared first on Suriname suriname.