BREAKING – Surinaamse banken treffen schikking met Nederlands Openbaar Ministerie

door

Boetes na verdenking van schuldwitwassenDoor Ivan Cairo

PARAMARIBO – Drie Surinaamse banken hebben een buitengerechtelijke schikking getroffen met het Nederlandse Openbaar Ministerie (OM) in een zaak rond schuldwitwassen. De kwestie heeft betrekking op een eenmalig incident in 2018. In het kader van de overeenkomst betaalt Hakrinbank een boete van 166.000 euro. Finabank en De Surinaamsche Bank voldoen elk een bedrag van 124.500 euro aan de Nederlandse staat. Dat maakte het Openbaar Ministerie in Nederland zojuist bekend op haar website.Onderzoek naar geldtransport via SchipholDe zaak vindt zijn oorsprong in een onderzoek dat in 2016 werd gestart door verschillende Nederlandse instanties, waaronder de Douane, FIOD, Koninklijke Marechaussee, De Nederlandsche Bank en het OM. Het onderzoek richtte zich op mogelijke witwaspraktijken via Schiphol, met name door het transport van grote hoeveelheden contant geld.In april 2018 nam de FIOD op Schiphol een bedrag van 19,5 miljoen euro in beslag. Het contante geld was afkomstig van de drie Surinaamse banken en was bestemd voor transport naar Hongkong. Naar aanleiding daarvan ontstond het vermoeden dat de betrokken banken onvoldoende toezicht hadden gehouden op de herkomst van het geld.Rol van banken in toezichtVolgens het OM hebben de banken destijds niet in alle gevallen voldoende onderzocht wie de uiteindelijke klanten waren van geldwisselkantoren die gebruikmaakten van hun diensten. Hierdoor zou het risico zijn ontstaan dat geld met een mogelijk onduidelijke herkomst in het financiële systeem werd gebracht.Banken vervullen een belangrijke rol in het voorkomen van witwassen en andere vormen van financiële criminaliteit. Zij worden geacht toezicht te houden op geldstromen en klantenonderzoek uit te voeren om de integriteit van het financiële systeem te waarborgen.Integriteit en internationale samenwerkingDoordat het geldtransport via Nederlands grondgebied liep, werd de zaak onder de bevoegdheid van het Nederlandse OM gebracht. Daarbij speelde ook de bescherming van de integriteit van luchthaven Schiphol een rol.De aanpak van witwassen is internationaal een prioriteit, mede vanwege de relatie met andere vormen van criminaliteit. In dit kader werken landen en toezichthouders samen om toezicht en regelgeving te versterken.Ontwikkelingen in SurinameIn Suriname zijn de afgelopen jaren stappen gezet om de regelgeving rond witwassen en terrorismefinanciering te verbeteren. In 2022 is de Wet ter voorkoming en bestrijding van witwassen en terrorismefinanciering ingevoerd. Evaluaties van de Caribbean Financial Action Task Force wijzen op vooruitgang in dit kader.Daarnaast hebben de betrokken banken maatregelen genomen om hun interne controles te versterken. Deze verbeteringen hebben onder meer betrekking op cashmanagement, klantonderzoek (KYC) en governance-structuren.Motivering van de schikkingVolgens het OM vormen de overeengekomen transacties een passende afdoening van de geconstateerde feiten. De in beslag genomen gelden zullen worden teruggegeven aan de betrokken banken.Bij het bepalen van de hoogte van de boetes is rekening gehouden met meerdere factoren, waaronder de omvang van de geldbedragen en de juridische kwalificatie van de overtreding. Schuldwitwassen geldt als een minder zwaar vergrijp dan opzettelijk of structureel witwassen.Daarnaast speelde de ouderdom van de zaak een rol in de afweging. Het OM heeft geen aanwijzingen gevonden voor opzet en kon evenmin vaststellen dat het volledige bedrag een criminele herkomst had. Hierdoor is gekozen voor een buitengerechtelijke afdoening in plaats van strafrechtelijke vervolging.