BREAKING – Historische binnenstad Paramaribo op UNESCO-gevarenlijst

door

Door Audry Wajwakana

PARAMARIBO — De kogel is door de kerk. De 21 lidstaten van het UNESCO-Werelderfgoedcomité hebben vandaag in de Zuid-Koreaanse stad Busan besloten de historische binnenstad van Paramaribo op de Lijst van Bedreigd Werelderfgoed te plaatsen. Daarmee is werkelijkheid geworden waarvoor erfgoeddeskundigen al maanden waarschuwden. De Ware Tijd berichtte vorige maand al dat een conceptbesluit van het Werelderfgoedcomité vrijwel zeker zou worden overgenomen.

De plaatsing betekent dat UNESCO ernstige zorgen heeft over de bescherming van de uitzonderlijke universele waarde van de historische binnenstad. Belangrijke redenen zijn de brand in april 2025, waarbij vijf gebouwen werden verwoest, en de omstreden bouwprojecten van De Nationale Assemblée en de Yogh-parkeertoren, die volgens UNESCO en erfgoedadviseurs het beschermde stadsgezicht aantasten.

Ruim een week voor de bijeenkomst van het Werelderfgoedcomité erkenden minister Dirk Currie van Onderwijs, Wetenschap en Cultuur en minister Stephen Tsang van Openbare Werken en Ruimtelijke Ordening tijdens de vergadering van de Raad van Ministers van 8 juli tegenover Parbode dat beide bouwprojecten de werelderfgoedstatus onder druk zetten. Currie zei dat de regering zou bekijken hoe “zo verstandig mogelijk” met de situatie kon worden omgegaan, zonder bestaande bouwwerken af te breken. Concrete maatregelen of een tijdpad noemde hij niet. Wel gaf hij aan te hopen dat bevriende lidstaten van het Werelderfgoedcomité de Surinaamse positie tijdens de bijeenkomst in Busan zouden verdedigen.

In haar rapport over de staat van instandhouding van de site, die in 2002 op de Werelderfgoedlijst van UNESCO werd geplaatst, roept de organisatie de Surinaamse autoriteiten op de brandpreventiemaatregelen te verbeteren.

Sitemanager Stephen Fokké van de Stichting Gebouwd Erfgoed Suriname (SGES) noemde de ontwikkeling rond het conceptbesluit vorige maand al “verwachtbaar”. Volgens hem zijn waarschuwingen van UNESCO en ICOMOS jarenlang genegeerd. “Als je weet wat de procedures en richtlijnen zijn die van toepassing zijn op werelderfgoed, dan weet je ook wat de consequenties zijn als je die niet naleeft”, stelde hij destijds. Fokké wees er bovendien op dat de problemen verder reiken dan de omstreden bouwprojecten. Zo wachten UNESCO en ICOMOS al jaren op de uitbreiding van de bufferzones rond het beschermde gebied en ontbreekt al maanden een bouwcommissie die nieuwe plannen binnen de UNESCO-site moet toetsen.

Met de plaatsing op de gevarenlijst verliest Paramaribo niet automatisch zijn werelderfgoedstatus. De lijst is bedoeld als waarschuwing en moet landen ertoe aanzetten maatregelen te nemen om het erfgoed beter te beschermen. Erfgoeddeskundigen waarschuwen echter dat verdere aantasting ertoe kan leiden dat de historische binnenstad uiteindelijk zelfs van de Werelderfgoedlijst wordt geschrapt.

Het UNESCO-besluit, dat tijdens de 48ste zitting in Busan, Zuid-Korea, is genomen, komt op een moment dat het Kabinet van de President zich voorbereidt op de organisatie van de jaarlijkse Heritage Month in augustus, waarin het Surinaamse erfgoed centraal staat.