Bousaid: ‘Kritisch IMF-rapport is goed onderbouwd’

door

Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) heeft recent in een technisch assistentierapport, kritiek geuit op de voorbereidingen van Suriname op de verwachte olie-inkomsten vanaf 2028. Volgens het IMF dreigt het land in een zogenoemde ‘grondstoffenvloek’ of ‘Dutch disease’ terecht te komen als noodzakelijke hervormingen uitblijven.
Het rapport ‘Strengthening the Fiscal Framework Ahead of the Anticipated Oil Boom’, stelt dat Suriname wel veel praat over de aankomende olieontwikkeling, maar dat concrete voorbereidingen, grotendeels ontbreken. Econoom Jim Bousaid noemde het rapport “goed onderbouwd” en opvallend kritisch.
Volgens Bousaid maakt het IMF zich grote zorgen over het gebrek aan institutionele voorbereiding, terwijl de olieproductie voor de Surinaamse kust steeds dichterbij komt. “Het IMF zegt eigenlijk: we zien weinig echte voorbereidingen om die olieboom op een goede manier te beheren ten voordele van Suriname en het Surinaamse volk”, aldus Bousaid in het radioprogramma ABC Aktueel.
Op 30 december 2024 nam De Nationale Assemblee (DNA) twee belangrijke wetten aan: de Comptabiliteitswet en de Wet op het Spaar- en Stabilisatiefonds. Deze wetten moeten zorgen voor een beter beheer van de staatsfinanciën en een verantwoord gebruik van toekomstige olie-inkomsten.
De Comptabiliteitswet verplicht de regering onder meer om met een vijfjarenplan te werken, inclusief meerjarenbegrotingen en financiële dekkingsplannen. Het Spaar- en Stabilisatiefonds moet dienen als buffer tegen economische schokken en als spaarmechanisme voor toekomstige generaties.
Volgens Bousaid is van de uitvoering van deze wetten nog weinig terechtgekomen. “De bedoeling was dat 2025 gebruikt zou worden als voorbereidingsjaar, zodat de regels vanaf begrotingsjaar 2026 volledig zouden gelden. Maar het IMF zegt dat dit niet is gebeurd door trage politieke besluitvorming en capaciteitsproblemen.”
De regering heeft inmiddels aan DNA gevraagd, de implementatie van de Comptabiliteitswet, met drie jaar uit te stellen. Dat voorstel noemt Bousaid “buitengewoon gevaarlijk”.
Volgens hem betekent dit dat de eerste olie-inkomsten in 2028 binnenkomen, zonder dat er duidelijke regels of controlemechanismen operationeel zijn. “Dan zijn die middelen volledig ter beschikking van de regering zonder een stevig begrotingskader. Dat kan leiden tot economische instabiliteit, inflatie en nieuwe schuldenproblemen”, waarschuwt hij. Het IMF adviseert juist om de komende twee jaar als overgangsperiode te gebruiken en de hervormingen, direct in gang te zetten. Het fonds pleit onder meer voor de instelling van een deskundige stuurgroep, versterking van cruciale economische instituties en het operationeel maken van het Spaar- en Stabilisatiefonds vóór 2028.
Bousaid zei dat Suriname onvoldoende gebruik maakt van beschikbare deskundigheid. Volgens hem zijn ervaren experts buitenspel gezet en worden cruciale functies te vaak politiek ingevuld. “Als je ondeskundige, politiek benoemde mensen neerzet, gaan we onze targets nooit halen”, zegt hij.
Hij benadrukte dat Suriname naast lokale deskundigen, ook buitenlandse expertise nodig heeft om zich adequaat voor te bereiden op de olieontwikkeling. Daarbij pleit hij voor een nieuw nationaal ontwikkelingsplan, waarin onder meer onderwijs, training, economische diversificatie en institutionele versterking centraal staan.
Het IMF wees erop dat olie-inkomsten enorme kansen bieden, maar ook grote risico’s met zich meebrengen als het beheer tekortschiet. Zonder sterke instituties en begrotingsdiscipline kunnen overheidsuitgaven ontsporen, met inflatie en economische ontwrichting als gevolg.
Volgens Bousaid is dit precies wat Suriname in het verleden vaker heeft meegemaakt. “Regeringen geven teveel uit, begrotingstekorten ontstaan en uiteindelijk worden mensen armer door inflatie en koersstijgingen”, zegt hij.
Het IMF benadrukte daarom dat politieke wil, transparantie en sterke instituties noodzakelijk zijn om ervoor te zorgen dat de verwachte olie-inkomsten daadwerkelijk leiden tot
The post Bousaid: ‘Kritisch IMF-rapport is goed onderbouwd’ ..