BESCHOUWING: Regering blijft toerisme versnipperen

door

Het Surinaamse toerisme is in beweging. Tenminste, dat wil de regering ons doen geloven. Maar in de praktijk worden vooral presentaties gegeven en werkgroepen ingesteld die de sector verder blijven versnipperen. En dat wilde de regering juist voorkomen. Maar in plaats van de beloofde structuur creëert de regering-Simons vooral méér versnippering, méér rapporten en vooral méér vertraging. Terwijl de private sector op eigen kracht probeert te overleven, verdrinkt de overheid in haar eigen bureaucratische moeras.

Tekst Armand SnijdersBeeld CDS

Het is een bekend terugkerend tafereel dat regelmatig plaatsvindt op het kabinet van de president: een presentatie (liefst een PowerPoint vol ambities) en een gezelschap dat instemmend knikt. De hoofdrolspeler in dit ritueel was onlangs de presidentiële werkgroep Toerismeontwikkeling, in het leven geroepen in november 2025. Haar ‘grote’ ontdekking na zes maanden ‘diepgaande analyse’?: de sector mist structuur en de overheid is onzichtbaar.

Het is een conclusie die elke willekeurige toerist na een paar dagen in Suriname al kan trekken, maar waarvoor de belastingbetaler weer een half jaar lang een commissie heeft moeten financieren. De oplossing die voorzitter Rachel Pinas aandraagt, is even voorspelbaar als tragisch: de Suriname Toerisme Autoriteit (STA) moet nu écht worden geoperationaliseerd.

Een grijsgedraaide plaatHet is een grijsgedraaide plaat die we al decennia horen, maar die onder het huidige bewind van Jennifer Geerlings-Simons weer als nieuwtje wordt verkocht. STA zou moeten zorgen voor een gedegen toerismebeleid waardoor een duidelijk doel wordt neergezet en nagestreefd. Maar daar is nog altijd geen enkel sprake van.

Ondertussen blijft de Suriname Toerisme Autoriteit – de instantie die bij wet de regie zou moeten voeren – een lege huls.

Deze regering claimt te willen saneren en stroomlijnen, maar in de praktijk zien we een wildgroei aan ad-hoc clubjes. Allereerst zijn daar de halfslachtige initiatieven van het ministerie van Transport, Communicatie en Toerisme en we hebben het Suriname Hospitality & Tourism Training Centre. Ook is er het Paramaribo Urban Rehabilitation Program voor de binnenstad dat een positief steuntje in de rug zou moeten zijn.

Papieren tijger zonder tandenEn daarnaast functioneren allerlei presidentiële werkgroepen onder leiding van Pinas, die vraagt om nóg meer bevoegdheden en een andere structuur. Pinas is behalve toerismeadviseur van de president, voorzitter van de presidentiële Werkgroep Toerismeontwikkeling én van de Heritage Month. Daarnaast staat ze aan het roer van de werkgroep Beheer en Bescherming Waterkant, die verantwoordelijk is voor de veiligheid rond de vernieuwde Waterkant.

Vooral de Werkgroep Toerismeontwikkeling staat symbool voor het klassieke Surinaamse recept: als je een probleem niet kunt oplossen, stel je een commissie of werkgroep in. En als die na zes maanden constateert dat ze niets of nauwelijks iets concreets heeft bereikt omdat ze ‘geen bevoegdheden’ heeft, komt er een ‘vervolgtraject’. Ondertussen blijft STA – de instantie die bij wet de regie zou moeten voeren – een lege huls. Een papieren tijger zonder tanden, terwijl Pinas voor de camera’s van de STVS droomt over de groei van het toerisme.

Enigszins uit beeldHet is bijna pijnlijk om te horen hoe de werkgroep de private sector prijst. De Suriname Hospitality and Tourism Association krijgt een schouderklopje omdat ze ‘niet wacht op de overheid’. Maar dat is geen keuze, het is bittere noodzaak. Ondernemers in de sector weten al lang dat wie op de overheid wacht, uiteindelijk met lege handen blijft. Terwijl de staat schittert door afwezigheid bij het creëren van fatsoenlijke randvoorwaarden, belastingvoordelen of incentives, houden de hotels, eigenaren van recreatieoorden en touroperators de sector op eigen kracht in de lucht.

De overheid is ‘enigszins uit beeld’, stelt de werkgroep eufemistisch. Maar laten we gewoon eerlijk zijn: de overheid is de weg volledig kwijt. Hoe kan men praten over het aantrekken van toeristen buiten de diasporagroep als de toegangswegen naar de natuurgebieden – ons grootste kapitaal – erbij liggen als kratervelden? Hoe kan men praten over ‘standaarden’ als er geen enkel handhavingsapparaat is dat die standaarden controleert?

Duurzame motor economieDe werkgroep waarschuwt dat we niet alleen moeten leunen op olie en gas. Een terechte opmerking, maar wel één die hol klinkt in een politiek klimaat waar elke hoop op de toekomst wordt opgehangen aan de vaten olie die waarschijnlijk over twee jaar uit de zeebodem worden gepompt en pas jaren later de staat extra inkomsten gaan opleveren – omdat eerst nogal wat schulden moeten worden afgelost. Toerisme zou de duurzame motor van onze economie kunnen zijn, maar die motor draait niet op presentaties en tussenrapportages. Die draait op beleid, infrastructuur en veiligheid.

De overheid moet eerst investeren in een klimaat waarin de toerismesector kán groeien, zodat überhaupt iets te reguleren valt.

Pinas stelt dat STA eigen inkomsten moet verdienen en minder afhankelijk moet zijn van subsidies. Dat klinkt stoer en neoliberaal, maar het is de wereld op zijn kop. De overheid moet eerst investeren in een klimaat waarin de toerismesector kán groeien, zodat überhaupt iets te reguleren valt. Je kunt geen belasting innen in een sector die je zelf de nek omdraait door passiviteit.

Herhaling van zettenDe presentaties op het kabinet zijn niets meer dan een herhaling van zetten. De zesmaandenanalyse heeft ons niets geleerd dat we nog niet wisten. De roep om meer bevoegdheden voor de werkgroep is bovendien een signaal waar vraagtekens bij gezet kunnen worden: het suggereert dat de bestaande ministeries falen en dat de president alles naar zich toe wil trekken.

Als het de president werkelijk menens is met toerisme, dan gooit ze vandaag nog alle werkgroepen en commissies in de prullenbak, ontslaat ze de overbodige adviseurs en zet ze STA met onmiddellijke ingang aan het werk. Want de vrees is gerechtvaardigd dat we anders over zes maanden weer naar een nieuwe tussenrapportage kijken, terwijl de toerist met een grote boog om Suriname heen vliegt naar buurlanden die wél begrijpen dat beleid meer is dan een mooie powerpoint-presentatie.-.