BESCHOUWING – Nationaal Ontwikkelingsplan lijkt niet realistisch

door

Tekst Armand SnijdersBeeld CDS

PARAMARIBO – Over de ontwikkeling van Suriname gaat met de installatie van het Nationaal Ontwikkelingsplatform door president Jennifer Simons eindelijk serieus nagedacht worden. Ze zei bij de lancering dat Suriname op een belangrijk keerpunt staat, “nu het land zich voorbereidt op de inkomsten uit de olie- en gassector. Juist daarom is het noodzakelijk om een gezamenlijke langetermijnvisie tot 2050 te ontwikkelen.” Het initiatief verdient zeker waardering, want de toekomst van Suriname vereist een langetermijnvisie die verder reikt dan de regeerperiode van één kabinet. Maar of dat realistisch is?

“De bedoeling is te kijken welk draagvlak in de samenleving bestaat voor de ontwikkelingsrichting”, legde het staatshoofd bij de presentatie uit. “Alle ideeën en voorstellen moeten worden samengebracht in één plan waarmee opeenvolgende regeringen verder kunnen werken.” Ook de voorzitter van het platform, Karel Eckhorst, ziet de nationale ontwikkeling positief tegemoet. “Het moet geen ontwikkeling zijn die voor de samenleving wordt ontworpen, maar mét de samenleving.”

Want dit lijkt op het zoveelste plan dat bedacht wordt om Suriname naar grotere hoogten te brengen.

Toch is er heel veel scepsis in de samenleving. Want dit lijkt op het zoveelste plan dat bedacht wordt om Suriname naar grotere hoogten te brengen. Suriname heeft immers een lange traditie van brede ontwikkelingsvisies (zoals eerdere meerjarenontwikkelingsplannnen) die uiteindelijk strandden bij regeringswisselingen door gebrek aan institutionele verankering.

Dat is echter niet altijd het geval. Maar dan moet er wel écht een gedegen plan op tafel liggen. Zoals de vrij recentelijke Nationale Structuurvisie voor Ruimtelijke Ontwikkeling die toenmalig VHP-minister Marciano Dasai van het inmiddels opgedoekte Ruimtelijke Ordening en Milieu begin 2025 presenteerde. Dat sneeuwde zo kort voor de verkiezingen grotendeels onder in het campagnegeweld en leek uiteindelijk door de regering-Simons terzijde te worden geschoven.

Wettelijke verankeringMaar het plan bevatte de ingrediënten om orde te brengen in het chaotische landgebruik en moest een einde maken aan ruimtelijke conflicten: voorheen overlapten concessies voor mijnbouw, landbouw en woningbouw elkaar regelmatig wegens het ontbreken van centrale planning. Er zou volgens Dasai een wettelijke verankering moeten komen tegen politieke willekeur, waardoor deze niet vrijblijvend was. Een conceptwet op de ruimtelijke ordening moest ervoor zorgen dat toekomstige regeringen niet zomaar van de koers konden afwijken zodra wisseling van de wacht plaatsvindt.

Gelukkig heeft huidig NPS-minister Patrick Brunings van Olie, Gas en Milieu de structuurvisie ook gelezen. Hij garandeerde zondag in het programma ‘Welingelichte Kringen’ op ABC Radio dat er al een plan is voor ruimtelijke ordening, dat binnenkort na wat aanpassingen aan het parlement wordt aangeboden om het een wettelijke grondslag te geven. Als hij doelt op het doorwrochte plan van Dasai, dan zou dat een zeer positieve ontwikkeling zijn. Zo hoeft niet iedere bewindsman of -vrouw steeds weer opnieuw het wiel opnieuw uit te vinden.

Voelhorens van SimonsOf het ook zo zal gaan met het nog op te stellen plan van het Nationaal Ontwikkelingsplatform, valt nog te bezien. Het feit dat veel van de leden van het platform direct zijn gekoppeld aan de uitvoerende politieke macht – het kabinet van de president – schept bepaald geen vertrouwen bij de op voorhand sceptische samenleving. De president heeft haar voelhorens nadrukkelijk in het platform via haar Chef Staf Sergio Akiemboto – die daar ook zitting in heeft. Dat is mede de reden dat de immer kritische Vereniging van Economisten in Suriname heeft bedankt om deel te nemen; ze wenst onafhankelijk te blijven.

En hoe zal het platform te werk gaan? Wat wordt haar insteek en bij wie allemaal gaat ze haar oor te luister leggen? Bij voor de hand liggende groeperingen die altijd al om een mening worden gevraagd? Of trekken de leden wijken in, bijvoorbeeld Latour, Pontbuiten en Blauwgrond om uit de eerste hand van de bewoners te horen hoe zij de olierijke toekomst zien en wat zij van de volgende regeringen verwachten?

Clichéplan met dure woordenNiemand zit te wachten op een clichéplan met dure woorden dat is samengesteld voor een beperkte groep lezers door ‘deskundigen’ en ambtenaren die totaal geen binding hebben met het volk. Dat is verspeelde moeite. Dat lijkt vooral op de Nationale Dialoog die toenmalig president Santokhi in 2023 begon na de woede-uitbarsting van burgers op 13 februari, die de geschiedenis is ingegaan als Black Friday. Wekenlang sprak hij met uiteenlopende organisaties en personen, maar uiteindelijk deed hij niets met de ingewonnen informatie.

Ongetwijfeld zijn de intenties van Simons goed, maar net als eerdere strategische plannen ligt het grote risico op de loer dat het document na deze regeerperiode in een la verdwijnt.

Grootste vraag is ook nu wat er met het nationale ontwikkelingsplan zal gebeuren als de eerste contouren na een jaar – die het platform heeft gekregen – zijn gepresenteerd. Ongetwijfeld zijn de intenties van Simons goed, maar net als eerdere strategische plannen ligt het grote risico op de loer dat het document na deze regeerperiode in een la verdwijnt door gebrek aan wettelijke continuïteit.

Als de president kan bereiken dat er een institutionele verankering komt die volgende regeringen dwingt het plan uit te voeren, dan kweekt zij het vertrouwen in de samenleving dat zij zo bitterhard nodig heeft. Anders is al het werk – hoe goed bedoeld ook – rijp voor het afvoerputje zodra zij en haar partij het vaandel moeten overdragen. Dan begint waarschijnlijk alles weer opnieuw, alleen met andere poppetjes op dezelfde posities.-.