BESCHOUWING — Gedonder dreigt in kazernes

door

Het ministerie van Defensie is de vergaarbak aan het worden van Pertjajah Luhur (PL). De partij kreeg tot vrijwel ieders verbazing bij de vorming van de coalitie dit zware departement toebedeeld en het wordt nu geleid door de uiterst zwakke bewindsman Uraiqit Ramsaran. Hij heeft onlangs de vorig jaar ontslagen directeur Algemene Oudedagsvoorziening (AOV), Rosette Wirokarso-Van Varsseveld, die evenals de minister deel uitmaakt van het PL-bestuur, als zijn waarnemend directeur benoemd. Binnen het departement houden velen het hart vast en er wordt zelfs gewaarschuwd voor ‘gedonder in de kazernes’. “Het is te hopen dat er geen oorlog uitbreekt waar Suriname bij betrokken is”, zo klinkt het.

Tekst Armand SnijdersBeeld Defensie / PLOp basis van deskundigheid, kennis en capaciteiten is Rosette Wirokarso-Van Varsseveld benoemd tot waarnemend directeur van het ministerie van Defensie’, zo meldde de Communicatie Dienst Suriname (CDS) recentelijk. Volgens de minister ‘staat ze bekend om haar brede ervaring en kennis van het binnenland’. Waarom die toebedeelde kennis van het binnenland relevant is voor de defensietaken waarmee het ministerie belast is, lichtte hij niet toe.

“Ramsaran heeft haar nu getroost door haar zonder enige defensie-ervaring tot zijn directeur te benoemen”

Op zijn eigen benoeming ruim zes maanden geleden als minister van Defensie was er ook al veel kritiek, omdat hij niet in staat wordt geacht dit zware departement met enorme verantwoordelijkheden te leiden. Hij scoorde op eerdere ministersposten van Sociale Zaken en Volkshuisvesting (Sozavo) en Transport, Communicatie en Toerisme (TCT) immers al dikke onvoldoendes, waarbij vooral de verrichtingen bij Sozavo ronduit chaotisch waren en duizenden mensen die recht hadden op uitkeringen in de steek werden gelaten.

Beschermeling van Somohardjo

Bij TCT was Ramsaran als minister verantwoordelijk toen Suriname op de zwarte lijst van de Europese Commissie werd geplaatst. Daardoor mogen lokale luchtvaartmaatschappijen sindsdien niet meer naar Europa vliegen vanwege tekortkomingen in het nationale veiligheidstoezicht. Maar niemand nam daarvoor de schuld op zich. En omdat hij een beschermeling is van PL-nestor Paul Somohardjo, wiens steun president Jennifer Geerlings-Simons nodig had om een coalitie te kunnen smeden, kreeg hij desondanks Defensie. Ook zij moet toen al hebben beseft dat Ramsaran niet de meest geschikte kandidaat was, maar ze wilde ook niet dat PL zou afhaken.

En dus moeten Surinamers maar hopen dat de onrustige situatie in de regio – door het dreigende gedrag van de Amerikaanse president Donald Trump – niet echt uit de hand zal lopen en dat Ramsaran kordaat moet optreden, laat staan dat het leger in actie zou moeten komen. Dat hij in dat geval nu kan worden bijgestaan door partijloyalist en voormalig AOV-directeur Wirokarso-Van Varsseveld, is ook weinig bemoedigend. Maar ze is in ieder geval loyaal en dat is voor PL het allerbelangrijkste, zoals dat voor alle partijen geldt. Juiste capaciteiten en een berg relevante ervaring lijken een heel kleine bijkomstigheid.

Kandidaat onder-minister

Vandaar dat ministeries vaak niet draaien zoals ze zouden moeten en kunnen. Ze worden veelal als het bezit van een politieke partij beschouwd. Dat bleek vooral toen Wirokarso-Van Varsseveld eind 2024 door PL werd voorgedragen voor de post van onder-minister op Sozavo. Dat was inmiddels overgegaan naar de Abop en door voorzitter Ronnie Brunswijk was daar Ines Pané als minister geplaatst.“Over my dead body!”, riep Ronnie Brunswijk toen. Die had kort daarvoor het bestaande schijnhuwelijk van zijn partij met PL opgeblazen en zette daarmee het hele voortbestaan van de toen al wankele regeercoalitie op het spel.

Hij gaf onbeschaamd te kennen de coalitiepartner totaal niet meer te lusten. “Ze zeggen dat ze met VHP werken. Laat VHP ze geven bij VHP-ministeries. Maar nooit in mijn leven gaat het lukken dat ze een onderminister gaan krijgen bij Sociale Zaken. En ook niet bij TCT. Ook niet bij Regionale Ontwikkeling. En ook niet bij Justitie. Niet bij Natuurlijke Hulpbronnen. A n’e wroko! Dat wil ik zien”, bulderde Brunswijk op zijn kenmerkende dreigende manier. Toenmalig president Santokhi was daar zoals altijd gevoelig voor en gaf PL nogmaals een messteek in de rug, nadat hij eerder al diens minister had weggehaald van op door Brunswijk gewenste departementen.

Tot in de eeuwigheid

Uiteindelijk kwam Wirokarso-Van Varsseveld niet als onderminister aan de bak en dat was een zure teleurstelling voor haar én een bittere pil voor PL. Maar Ramsaran heeft haar nu getroost door haar zonder enige defensie-ervaring tot zijn directeur te benoemen. ‘Waarnemend’ weliswaar, maar dat is in Suriname een heel rekbaar begrip waardoor het ‘waarnemende’ tot in de eeuwigheid kan duren.

“Zo zou het nog een kwestie van tijd zijn alvorens bevelhebber brigadegeneraal Werner Kioe A Sen aan de kant zal worden geschoven”

Ramsaran benadrukte dat de benoeming niets te maken heeft met het feit dat ze lid is van het PL-hoofdbestuur. Maar hij erkende tegelijkertijd dat de voordracht vanuit de partij is gedaan. “Er zijn meerdere voordrachten overwogen voordat de definitieve keuze werd gemaakt. De doorslag gaf deskundigheid en bestuurlijke capaciteit; er is niet gekeken naar politieke kleur”, zo houdt hij totaal ongeloofwaardig vol.

Weinig vertrouwen

Binnen het ministerie heeft men er weinig vertrouwen in dat Defensie onder Ramsaran’s leiding en die van zijn (waarnemend)directeur de komende jaren het hoofd kan bieden aan de vele uitdagingen die het departement en de krijgsmacht staan te wachten. Ook omdat de regering naar verluidt plannen heeft om de legerleiding te vervangen en dat daar eveneens politiek gelieerden met onvoldoende kennis van zaken voor in de plaats zouden kunnen komen.

Zo zou het slechts een kwestie van tijd zijn alvorens bevelhebber brigadegeneraal Werner Kioe A Sen aan de kant zal worden geschoven. Ramsaran kan daar momenteel echter nog geen duidelijkheid over verschaffen. Vooral de continuïteit van het werk binnen Defensie staat voorop, hulde hij zich in het CDS-bericht in nevelen. “Wanneer functionarissen het maximale uit hun rol hebben gehaald en verdere groei beperkt is, kan herpositionering noodzakelijk zijn om de organisatie vooruit te helpen”, zo zei hij enigszins cryptisch.“Het is vooral te hopen dat er nu geen oorlog uitbreekt waar Suriname bij betrokken is”, zegt een militair, die uit angst voor represailles niet met zijn naam in de krant wil, nogal smalend. “Want de krijgsmacht is daar onder de huidige leiding helemaal niet op voorbereid. Vooral onder zowel de militairen als het burgerpersoneel is de stemming uiterst slecht sinds het aantreden van Ramsaran. Hij heeft echt geen benul van defensiezaken. Als de bevelhebber dan ook nog wordt vervangen, krijg je echt gedonder in de kazernes”, waarschuwt hij.

Jayant Bidesie.