BESCHOUWING — De bom onder het onderwijs is gebarsten

door

Dat de onderwijsgevenden de afgelopen dagen het bijltje er bij neer hadden gegooid, zal niemand hebben verrast. Immers, het was niet de vraag óf ze dat ooit zouden doen, maar eerder wannéér. Immers, ze worden al zo lang aan het lijntje gehouden, dat hun geduld wel op móest raken. Nu er toch een oplossing voor hun problemen schijnt te zijn gevonden, kunnen de leerkrachten alleen maar hopen dat de grotendeels verdeelde bonden zich niet wéér door de regering met een kluitje in het riet hebben laten sturen.

Tekst Armand Snijders

Beeld CDS

De bonden hebben zich het afgelopen jaar redelijk gedeisd gehouden. De onderwijsgevenden zijn het al langer meer dan zat, maar zij zijn vooral afhankelijk van de bereidwilligheid van de vakbonden om actie te ondernemen teneinde betere arbeidsvoorwaarden af te dwingen. Echter, die bonden zijn tegenwoordig erg versnipperd. Volgens de laatste tellingen zijn het er inmiddels meer dan dertig. Ze hangen als los zand aan elkaar en kunnen al jaren geen vuist meer maken.

“De tijd van pappen en nathouden, van zoete beloftes die vaak niet of met moeite worden nagekomen, lijkt voorbij”

Daar komt bij dat de politiek steeds meer grip op de bonden heeft gekregen: NDP-president Desi Bouterse wist Ronald Hooghart, voorzitter van de ambtenarenvakcentrale CLO te paaien met een parlementszetel (2015-2020). Diens VHP-opvolger Chandrikapersad Santokhi (2020-2025) palmde Reshma Mangre van de Alliantie voor Leerkrachten in Suriname (ALS) en de Bond van Leraren in de vorige regeerperiode in met diezelfde functie. Mede daardoor bleven landelijke acties – die werden gesteund door die bonden – in die periodes uit.

Speldenprikjes

Er waren wel wat speldenprikjes van sommige bonden, want de onvrede onder hun leden is natuurlijk levensgroot. Velen verdienen slechts een schijntje en kunnen daar niet of nauwelijks van rondkomen. Dat is niet iets van nu en ook niet onder deze regering ontstaan, maar een gevolg van het feit dat leerkrachten jarenlang niet de erkenning en waardering hebben gekregen die ze verdienen.

De speldenprikjes waren onvoldoende om regeringen in beweging te krijgen en vaak werd ‘uit respect voor de president’ het werk toch weer hervat. Later bleek dat die president zelf geen enkel respect toonde voor de noden van het onderwijzende personeel, dat uiteindelijk met lege handen en teleurgesteld aan zijn lot werd overgelaten, terwijl de bond weer in slaap was gesust.

Door de braindrain werden de problemen in het onderwijsveld alleen maar vergroot. Immers, zij die er geen zin in hadden om nog langer te pinaren en de mogelijkheid hadden om naar het buitenland te gaan, deden dat zodra ze daar de kans toe kregen.

Beloften Geerlings-Simons

Met het aantreden van de regering van Jennifer Geerlings-Simons keerde – op basis van haar beloften – de hoop terug dat de leerkrachten nu eindelijk eens serieus zouden worden genomen. Haar werd de kans gegeven om haar woorden waar te maken, maar uit de regelmatige gesprekken met de bonden, kwam nauwelijks iets voort. Het bleef bij mooie woorden, terwijl er commissies in het leven werden geroepen en Onderwijsminister Dirk Currie zijn handen vooral vol heeft aan het organiseren van congressen, die uiteindelijk weinig opleveren om het onderwijs weer vlot te trekken.

Moedeloos en machteloos werd de roep om harde actie vanuit het veld steeds duidelijker en nu moesten de bonden eindelijk wel de handen ineen slaan om hun geloofwaardigheid niet te verliezen. Opvallend is dat zelfs Mangre – die tegenwoordig onderdirecteur Commerciële Zaken bij Havenbeheer is – uit haar vakbondsschulp is gekropen en zich met de ALS en BvL bij de actie aansloot. Maar ja, haar VHP maakt nu geen deel meer uit van de regering.

Paniek binnen regering

Nu er een landelijke staking was uitgebroken, ontstond binnen de regering opeens paniek. Niet dat ze echt de noodzaak inziet van het beter waarderen van de leerkrachten, maar uit vrees dat de actie de lont in het kruitvat van het morrende volk kan doen ontbranden. En dat dit zal kunnen overslaan naar andere sectoren, waar mensen minstens zo ontevreden zijn. Een ‘volksopstand’ zou wel eens tot het einde van deze regering kunnen leiden en bevoorrechte posities in gevaar kunnen brengen.

Dus nu konden er plotseling wel spijkers met koppen worden geslagen, zelfs bij afwezigheid van Simons, die woensdag terugkeert na haar twee buitenlandse reizen. Althans, er is weer een hoop beloofd. Nu maar afwachten wat dat waard is. Want in het nakomen van beloften zijn regeringen niet zo goed. De onderwijskrachten zullen in ieder geval goed in de gaten moeten houden dat hun bonden zich uiteindelijk niet laten afschepen met een ‘bordje tjauwmin’ maar wel degelijk een groot deel van de buit zullen binnenhalen.

“Nu er een landelijke staking was uitgebroken, ontstond binnen de regering opeens paniek”

Veel water bij de wijn

Het is nu immer hét moment van de leerkrachten om het onderste uit de kan te halen. Met hun actie hebben ze de regering wakker geschud en ervan doordrongen dat het zo echt niet langer kan. Maar tegelijkertijd moeten ze beseffen dat ze ook heel veel water bij de wijn zullen moeten doen. Want de staatskas is nog steeds bijna leeg en de regering zal het vele geld dat een bevredigende oplossing gaat kosten, toch ergens vandaan moeten halen.

Tegelijkertijd is dit dé lakmoesproef voor Geerlings-Simons en haar regering. Zal ze haar beloften waar kunnen maken, ook naar andere ontevreden sectoren toe die met smart wachten op helderheid van haar kant. De tijd van pappen en nathouden, van zoete beloftes die vaak niet of met moeite worden nagekomen, lijkt voorbij.

De vertegenwoordigers van de gezamenlijke onderwijsbonden dinsdag nadat er een principeakkoord was bereikt met de regering.