BESCHOUWING — De Amerikaanse agressie (4-slot)

door

Wie stopt Donald Trump?

In de vorige drie afleveringen van deze serie is aangetoond dat het gevaar van het handelen van de Amerikaanse president Donald Trump voor de wereld – dus ook Suriname – levensgroot is. En tot wat dat nog zou kunnen leiden. Het goede nieuws is echter dat hij niet eeuwig kan doorgaan om iedereen zíjn wil op te dringen. Over drie jaar is de wereld in ieder geval van hem verlost. Suriname kan dan ook weer opgelucht ademhalen zonder onvoorspelbare dreigingen van diverse aard die op de loer liggen. En mogelijk wordt zijn macht vóór het einde van dit jaar al behoorlijk ingeperkt, tenzij er heel gekke dingen gebeuren.

Tekst Armand SnijdersBeeld Reuters

Hoewel de Surinaamse regering zich ogenschijnlijk helemaal geen zorgen maakt over de onvoorspelbare handelingen en acties van Trump en zijn kompanen, is er wel degelijk sprake van een crisisachtige situatie. Met al zijn dreigementen in de regio en aan het adres van de rest van de wereld, kan in feite geen enkel land meer gerust zijn dat het niet op de een of andere manier door het geschreeuw vanuit het Witte Huis wordt geraakt.

“Daarom is het opmerkelijk dat president Jennifer Geerlings-Simons enkele dagen geleden schijnbaar onbezorgd voor een schijnbaar onvervalst snoepreisje naar Colombia is afgereisd”

Daarom is het opmerkelijk dat president Jennifer Simons enkele weken geleden schijnbaar onbezorgd voor een schijnbaar onvervalst snoepreisje naar Colombia is afgereisd om daar het Hospital Internacional de Colombia te bezoeken en tegelijkertijd een medische check-up te ondergaan. Terwijl Colombia hoog op het lijstje van Trump staat om na zijn succesvolle ingreep in Venezuela aan te vallen.

Weinig verantwoordelijkheidsbesef

Maar kennelijk was deze medische check-up zo dringend nodig, dat ze Suriname even moest verlaten. Dat getuigt, terwijl vele leiders hun adem inhouden op wat zou kunnen komen, echter van weinig verantwoordelijkheidsbesef. Trump heeft zijn ogen immers gericht op landen met een rijke hoeveelheid natuurlijke hulpbronnen en wil daar koste wat het kost de VS van laten meeprofiteren en als dat niet goedschiks kan, dan maar kwaadschiks. Dat geldt dus ook voor Suriname, waar de leiders goed van doordrongen zouden moeten zijn.

Aan de andere kant krijgt Trump in eigen land binnenkort de nodige zorgen aan zijn hoofd, die zijn expansiedrift mogelijk wat zullen temperen. Want dit politieke jaar staat in het teken van de landelijke tussentijdse verkiezingen, de zogenoemde midterms, die in november worden gehouden. Alle 435 zetels in het Huis van Afgevaardigden en 35 van de honderd zetels in de Senaat moeten worden gevuld. Deze midterms zullen voor een groot deel om de president draaien. Het oordeel van de kiezer over zijn regering zal zwaar meewegen bij de steun voor zijn Republikeinse Partij. Dat Trump volgens de peilingen momenteel een bijzonder impopulaire president is, baart veel van zijn partijgenoten zorgen.

Het hoogtepunt van Trumps politieke macht in eigen land ligt achter hem. Hij is in november halverwege zijn tweede regeringstermijn. En de Amerikaanse grondwet bepaalt dat een president maximaal twee termijnen mag dienen. De Republikeinen moeten nadenken over de periode na Trump. Dat geldt des te meer voor degenen die hun eigen politieke toekomst in gevaar zien komen.

Eerste tekenen van roest

Trumps ijzeren greep op zijn partij vertoonde vorig jaar de eerste tekenen van roest. Ondanks intensieve campagnes vanuit het Witte Huis stemden Republikeinse parlementariërs bijvoorbeeld voor het vrijgeven van de Epstein-files, het misbruikschandaal rond miljardair én zedendelinquent Jeffrey Epstein, die enkele jaren geleden zelfmoord pleegde. Ook Trumps naam komt daar veelvuldig in voor – evenals overigens van vele andere bekende personen. In hoeverre Trump strafbare feiten heeft begaan, is echter nog niet bekend(gemaakt).

De gewone Amerikaan tobt echter vooral over het belangrijkste verkiezingsdossier: de economie. Dat is traditiegetrouw het belangrijkste verkiezingsthema in de VS. En dat zal tijdens de midterms waarschijnlijk niet anders zijn. Van Venezuela, Maduro of wat er in bijvoorbeeld Israël/Gaza, Iran, Groenland, Cuba, Colombia of de rest van deze regio gebeurt, interesseert ze eigenlijk niet zoveel.

Scheefgroei

Dat lijkt in eerste aanleg voordelig voor Trump en de Republikeinse Partij: op de Amerikaanse beurzen worden goede zaken gedaan, grote bedrijven floreren en er worden honderden miljarden geïnvesteerd in AI-start-ups. Maar tegelijkertijd dreigt scheefgroei: vooral welvarende Amerikanen plukken de vruchten van de economische voorspoed. De rijkste 10 procent was verantwoordelijk voor bijna de helft van de consumentenuitgaven in de eerste helft van 2025.

Mensen die het minder breed hebben zijn daardoor pessimistischer over de economie. Hun lonen stegen vorig jaar niet snel genoeg om de inflatie bij te benen en de arbeidsmarkt kwakkelde. In een recente peiling, in opdracht van de publieke omroep NPR/PBS, zei 61 procent van de respondenten dat de economie voor hen persoonlijk niet goed draait. Ongeveer een kwart gaf aan maandelijks meer uit te geven dan binnenkomt.

“Er is geen andere manier om de internationale rechtsorde fundamenteel te herstellen, een goed voorbeeld te stellen en verdere chaos te voorkomen”Politicoloog Roy Bhikharie

Trump historisch impopulair

In de peiling van NPR vond slechts 36 procent van de ondervraagden dat Trump op economisch vlak goed werk verricht. Bij Fox News, de zender die doorgaans op de hand van Trump is, was dat 39 procent. In een onderzoek van persbureau AP en de Universiteit van Chicago zakte het naar een historisch dieptepunt van 31 procent. Bij een reeks klinkende Democratische overwinningen tijdens de lokale verkiezingen van vorig jaar bleken hoge kosten voor levensonderhoud een vruchtbaar campagnethema voor de oppositie.

Trump vindt het lastig te accepteren dat er een kloof is tussen zijn eigen oordeel over de Amerikaanse economie en de mening van de kiezer. “Het gaat beter met u dan ooit tevoren”, jokte hij tijdens een recente rally in Pennsylvania. Gek genoeg doet die opstelling denken aan zijn voorganger, Joe Biden. Die bleef volhouden dat de economie het prima deed, wat op papier te verdedigen viel, terwijl de gemiddelde Amerikaan er anders over dacht.

Gezondheid onder vergrootglas

Er is nog een opvallende overeenkomst tussen Trump en Biden, de man die voor hem nog steeds lijkt te gelden als zijn aartsvijand: veel aandacht voor de consequenties van de hoge leeftijd van de president. De campagne van de destijds 81-jarige Biden sneuvelde toen de fysieke en mentale gevolgen van zijn ouderdom niet langer konden worden verborgen voor de kiezer. De Democraat kreeg van Trump de bijnaam ‘Sleepy Joe’, omdat hij regelmatig wegdutte tijdens officiële gelegenheden.

Begin vorige maand opende de 79-jarige Trump een kabinetsvergadering door de media te bekritiseren voor de berichtgeving over zijn vermeende vermoeidheid tijdens eerdere meetings. In de uren die volgden, leek de president meerdere keren in te dommelen. De dutjeskwestie was maar een voorbeeld van de groeiende aandacht voor Trumps gezondheidstoestand. Het verschijnen van blauwe plekken op zijn handen leidde vorig jaar tot veel speculatie. Dat gold ook voor zijn jaarlijkse medische check-up en berichten – op basis van anonieme ingewijden – dat zijn gehoor achteruitgaat. Ook het feit dat zijn toespraken en andere publieke uitlatingen er niet samenhangender op worden speelt daarin mee.

Wat Trump’s werkelijke gezondheidstoestand ook is, het staat vast dat die ook dit jaar veelvuldig onderwerp van gesprek zal zijn. Tekenen van zwakte op dat vlak kunnen bijdragen aan het verslappen van zijn greep op de Republikeinse Partij. Als zijn verlies bij de midterms groot genoeg is en de Republikeinen verliezen hun macht, dan is de kans groot dat hij afgezet wordt via een zogeheten impeachment-procedure. Hij ziet de bui trouwens zelf al hangen. Zo drukte hij vorige week in Washington zijn aanhang op het hart: “Jullie moeten de midterms winnen, Want als we dat niet doen, zullen ze een reden vinden om me af te zetten. Dan word ik impeached.”

Monsterlijke toestand

Zover is het echter nog lang niet. En Trump heeft al zoveel stormen doorstaan, dat het niet onwaarschijnlijk wordt geacht dat hij ook deze wel zal overleven. De Surinaamse politicoloog Roy Bhikharie maakt zich in ieder geval grote zorgen over wat zich in de VS voltrekt. Volgens hem hebben de Verenigde Naties en de Veiligheidsraad de Amerikanen jarenlang de ruimte gegeven om de internationale rechtsorde te ondermijnen, waardoor de situatie nu is geëscaleerd tot “een monsterlijke toestand die de rechtsorde vernietigt”.

“Daarom moet enerzijds de impeachmentprocedure tegen Trump nu worden gestart, anderzijds moeten alle internationale juridische middelen worden ingezet om de VS ervan te weerhouden op dezelfde weg voort te gaan. Er is geen andere manier om de internationale rechtsorde fundamenteel te herstellen, een goed voorbeeld te stellen en verdere chaos te voorkomen”, aldus Bhikharie.

Klik hier voor:

Deel één

Deel twee

Deel drie