Bescherming slachtoffers

door

SURINAME MOET VEEL meer doen voor slachtoffers van seksueel misbruik. Niet alleen door achteraf hulp te bieden, maar vooral door preventief op te treden en alles in het werk te stellen om misbruik te voorkomen. Het verhaal dat de Ware Tijd maandag bracht over een vrouw die bijna dertig jaar na het seksuele misbruik in haar kindertijd nog dagelijks met de gevolgen worstelt, moet de samenleving wakker schudden. Dit traumatische gebeuren moet een herinnering zijn dat seksueel misbruik niet ophoudt wanneer het feit is gepleegd.

De gevolgen kunnen een slachtoffer een leven lang achtervolgen en doorwerken in relaties, zelfvertrouwen en het vermogen om anderen te vertrouwen. Kinderen moeten veilig kunnen opgroeien. Niemand mag het gevoel hebben dat het eigen lichaam, de eigen grenzen en de eigen veiligheid niet worden gerespecteerd. Er moet een samenleving worden opgebouwd waarin daders weten dat seksueel misbruik ernstige gevolgen heeft en dat de kans om ermee weg te komen niet vanzelfsprekend is.

De aanpak moet beginnen bij voorlichting, vroegtijdige signalering en het serieus nemen van meldingen. Kinderen moeten leren dat zij grenzen mogen stellen en bij wie zij terechtkunnen als iemand die grenzen overschrijdt. Ouders, verzorgers, leerkrachten en andere volwassenen moeten signalen herkennen en weten hoe zij moeten handelen.

Ook de overheid, met name de politie, het Openbaar Ministerie en de rechterlijke macht hebben hierin verantwoordelijkheid. Slachtoffers moeten op een respectvolle manier worden behandeld, gehoord en mogen niet het gevoel krijgen dat zij zelf ter verantwoording worden geroepen. Angst, schaamte en de vrees niet te worden geloofd, mogen geen barrières vormen om aangifte te doen.

Daarnaast moet duidelijk zijn waar slachtoffers terechtkunnen voor psychologische begeleiding, juridische ondersteuning en bescherming. Hulp moet toegankelijk zijn, ook voor mensen die niet over de financiële middelen beschikken om zelf ondersteuning te zoeken. Wie slachtoffer wordt, verdient de kans om te herstellen en opnieuw vertrouwen in het leven op te bouwen.

Het voorstel van stichting Brave Hera om een register van veroordeelde zedendelinquenten in Suriname in te stellen, moet worden toegejuicht, maar moet wel een wettelijke grondslag hebben. Zo een register kan bijdragen aan de bescherming van kinderen en kwetsbare mensen. Het gaat om veroordeelde personen en om een systeem dat de veiligheid dient, niet om publieke beschuldiging zonder rechtsgrond. In sommige landen is het zelfs gebruik dat de buurt/straat waarin een zedendelinquent gaat wonen hierover wordt geïnformeerd.

Als samenleving moet een halt wordt toegeroepen aan het toedekken van misbruik, het bagatelliseren van signalen en het opleggen van stilzwijgen aan slachtoffers. De vrouw die haar verhaal in de Ware Tijd vertelde, verdient het dat men niet aan de (traumatische) impact van het gebeurde voorbijgaat. Maar het mag niet bij luisteren blijven. Het verhaal moet aanzetten tot actie. Voorkomen moet worden dat andere kinderen later moeten vertellen hoe seksueel misbruik hun leven heeft veranderd, zoals met betrokkene is gebeurd.

Slachtoffers verdienen bescherming, rechtvaardigheid en hulp. Kinderen verdienen een veilige jeugd. En daders moeten weten dat Suriname seksueel misbruik niet (langer) tolereert.