Bescherming erfgoed

DE PLAATSING VAN de historische binnenstad van Paramaribo op de Unesco-gevarenlijst is geen verrassing. Het is de logische uitkomst van jaren waarin waarschuwingen werden genegeerd, aanbevelingen werden doorgeschoven en politieke daadkracht plaatsmaakte voor uitstel. Wie nu spreekt van een ongelukkige ontwikkeling, doet alsof dit besluit uit de lucht is komen vallen. Dat is niet zo. Het is het resultaat van keuzes. Verkeerde keuzes.Al tijdens de bouw van de vergaderzaal bij het herbouwde gebouw van De Nationale Assemblée trok Unesco aan de bel. Er werden niet alleen bezwaren geuit, maar ook concrete aanbevelingen gedaan om binnen de internationale richtlijnen te blijven. Toch werd de bouw onverminderd voortgezet. Ook andere ingrepen, zoals de Yogh-parkeertoren en andere grootschalige bouwprojecten in de historische binnenstad, vergrootten de spanning met de regels die horen bij een werelderfgoed locatie.

De gevarenlijst is nog geen eindstation. Ze biedt Suriname juist een laatste kans om het tij te keren. Maar die kans moet wel worden benut

In plaats van de waarschuwingen serieus te nemen, koos de OW-minister van de vorige regering voor een confronterende houding en sprak stoere taal. “Het beleid wordt vanuit Suriname bepaald en niet vanuit het buitenland,” zei de toenmalige bewindsman. De secretaris-generaal van de Nationale Unesco Commissie Suriname, Vidya Narain en World Heritage Site Manager Stephen Fokké hadden hun functies neergelegd uit protest tegen de gang van zaken rond de bouw van de nieuwe vergaderzaal van De Nationale Assemblée.

Dat Suriname zelf beslist over zijn ruimtelijke ontwikkeling is vanzelfsprekend. Maar toetreding tot het Werelderfgoedverdrag betekent ook dat een land vrijwillig internationale verplichtingen aanvaardt. Soevereiniteit ontslaat een land niet van afspraken die het zelf heeft ondertekend.Ook de recente hoop van minister Dirk Currie dat bevriende landen in Busan een goed woordje voor Suriname zouden doen, getuigde van een misplaatste verwachting. Diplomatie kan geen vervanging zijn voor beleid. Unesco beoordeelt niet op sympathie, maar op de vraag of een land zijn erfgoed daadwerkelijk beschermt.De gevarenlijst is nog geen eindstation. Ze biedt Suriname juist een laatste kans om het tij te keren. Maar die kans moet wel worden benut. Dat begint met een onmiddellijk moratorium op nieuwe bouwprojecten binnen het beschermde gebied totdat een onafhankelijke Bouwcommissie weer functioneert.

Daarnaast moeten de bufferzones eindelijk worden vastgesteld, de brandveiligheid van historische panden structureel worden verbeterd en een geloofwaardig herstel- en beheerplan met duidelijke termijnen worden uitgevoerd. Even belangrijk is dat de overheid transparant samenwerkt met erfgoeddeskundigen, pandeigenaren en maatschappelijke organisaties.De gevolgen van niets doen zijn aanzienlijk. Verlies van de werelderfgoedstatus zou niet alleen een internationale afgang zijn, maar ook het imago van Suriname als culturele en toeristische bestemming schaden. Het kan de toegang tot internationale expertise en erfgoedsubsidies bemoeilijken en het vertrouwen aantasten dat Suriname zorgvuldig omgaat met zijn unieke geschiedenis.

Nog ernstiger is het symbolische verlies: een erkenning die niet zomaar aan een stad wordt toegekend, maar die generaties hebben helpen behouden. Terwijl Suriname zich opmaakt voor de jaarlijkse Heritage Month, zou de grootste eer aan ons erfgoed niet bestaan uit toespraken of festiviteiten, maar uit daden. Want erfgoed wordt niet beschermd met mooie woorden, maar met moedige besluiten.

...