Belangstelling voor Spaans groeit in Suriname

door

Het Spaans wint steeds meer aan populariteit in Suriname. Het aantal mensen dat de taal spreekt, neemt gestaag toe. Dit komt enerzijds omdat steeds meer Surinamers Spaans (leren) spreken en anderzijds door de komst van mensen uit omliggende Spaanssprekende landen zoals Cuba en Venezuela. Door hun komst is de taal steeds vaker te horen in winkels, op bouwplaatsen en in woonwijken. Irma Amier, sinds 1996 docent Spaans bij het Instituut voor Cultuur en Samenwerking van de Venezolaanse ambassade (IVCC) – voorheen Andrés Bello – ziet die ontwikkeling ook.

Tekst Sharon Singh

Beeld au.headtopics.com

Vooral de komst van Cubanen is haar opgevallen. Volgens haar zijn die vaak werkzaam in sectoren waar lokaal minder belangstelling voor is, zoals tuinonderhoud, huishoudelijk werk en het vullen van schappen in supermarkten. De aanwezigheid van deze gemeenschappen draagt volgens haar bij aan de zichtbaarheid van de taal. “Dat is zeker een goede ontwikkeling. Het is niet alleen bevorderlijk voor je algemene ontwikkeling, maar ook belangrijk om zaken te doen, toerisme te stimuleren en kunst en cultuur beter te begrijpen”, vertelt Amier aan de Ware Tijd.

Zij en een collega verzorgen bij het instituut de lessen op verschillende niveaus: básico, intermedio en avanzado. Een cursus duurt twee maanden bij een frequentie van twee keer per week. Voor elk niveau worden per jaar gemiddeld drie cursussen verzorgd.

De groeiende belangstelling voor het Spaans vertaalt zich ook in grotere klassen bij het instituut. Namen vorig jaar ongeveer twintig cursisten per keer deel aan niveau 1, nu is dat aantal haast verdubbeld.

Ook het aantal deelnemers voor de niveaus intermediair en gevorderden is gegroeid. Volgens Amier beseffen steeds meer mensen dat Spaans niet alleen een schoolvak is, maar ook een praktische vaardigheid.

Op middelbare scholen ligt de nadruk vaak sterk op grammatica, terwijl de cursussen bij het Venezolaanse instituut meer ruimte bieden voor dialoog, dagelijkse situaties en praktische communicatie. Cursisten willen de taal daadwerkelijk kunnen spreken, bijvoorbeeld voor hun werk, reizen of zakelijke contacten.

‘Er zijn belangrijke landen in de regio die Spaans spreken. Het is dus noodzakelijk dat wij de taal beheersen als we regionaal willen samenwerken.’

Ook door economische ontwikkelingen in de regio neemt de invloed van het Spaans toe. Door de groei in de olie- en gassector komen steeds meer buitenlandse bedrijven en arbeiders naar Suriname, onder wie Spaanssprekenden. “Er zijn belangrijke landen in de regio die Spaans spreken. Het is dus noodzakelijk dat wij de taal beheersen als we regionaal willen samenwerken.”

Artiesten

Naast economische factoren speelt muziek een rol in de populariteit van het Spaans. Artiesten als Daddy Yankee, Romeo Santos en Juan Luis Guerra hebben wereldwijd miljoenen fans en brengen de taal onder de aandacht van jongeren. Volgens Amier motiveren artiesten jongeren om mee te zingen en zo onbewust woorden en zinnen te leren. Via muziek wordt de taal toegankelijk en aantrekkelijk gemaakt.

Zelf geeft zij de voorkeur aan duidelijke uitspraak en correcte grammatica. Zij noemt Julio Iglesias en Juan Luis Guerra als voorbeelden van artiesten die helder articuleren en poëtische, romantische teksten brengen. Tegelijkertijd erkent zij dat uitspraak per regio verschilt.

Ook het optreden van Bad Bunny tijdens de Super Bowl Halftime Show in de Verenigde Staten een week geleden gaf een extra impuls aan de zichtbaarheid van de Puerto Ricaanse cultuur. Amier kende Bad Bunny niet en besloot vóór het interview zijn muziek te beluisteren. Ze is geen fan, vanwege het variant. In Puerto Rico wordt de ‘r’ aan het einde van een lettergreep vaak vervangen door een ‘l’, waardoor ‘puerta’ klinkt als ‘puelta’. Zulke verschillen zijn volgens haar kenmerkend voor regionale varianten, maar in het onderwijs kiest men bewust voor een neutrale standaarduitspraak.

Meerdere varianten

Wereldwijd spreken bijna zeshonderd miljoen mensen Spaans, inclusief zij voor wie het de moedertaal is en zij die het als tweede taal leren. Het is na het Mandarijn de grootste moedertaal ter wereld en de officiële taal in 21 landen, voornamelijk in Latijns-Amerika en in Spanje.

Toch bestaat er niet één uniforme variant van Spaans. Elke regio heeft eigen kenmerken in uitspraak, woordenschat en soms grammatica. In Suriname wordt overwegend standaard Spaans onderwezen, met correcte grammaticale structuren en duidelijke uitspraak.

In veel Latijns-Amerikaanse landen gebruikt men bijvoorbeeld geen ‘vosotros’ voor het informele meervoud ‘jullie’, zoals in Spanje, maar uitsluitend ‘ustedes’. In delen van het Caribisch Gebied, zoals Cuba en de Dominicaanse Republiek, wordt de ‘s’ aan het einde van een woord vaak niet uitgesproken.

In Argentinië is ‘vos’ gebruikelijk in plaats van ’tú’, wat weer andere werkwoordsvormen met zich meebrengt. Het Zuid-Amerikaanse land heeft een duidelijk afwijkend dialect, waardoor studeren in dat land extra uitdagend kan zijn. Ook woordenschat kan verschillen: zo betekent ‘guagua’ op Cuba bus, terwijl in andere landen ‘autobús’ wordt gebruikt.

Volgens Amier, die eerder heeft gewerkt op scholen en het Instituut voor de Opleiding van Leraren, maken juist die verschillen de taal levendig en rijk. Een taal leren betekent volgens haar meer dan woorden en regels uit het hoofd leren; het betekent ook inzicht krijgen in cultuur, geschiedenis en identiteit.

In sommige delen van de Verenigde Staten is kennis van het Spaans inmiddels zelfs een vereiste bij sollicitaties. De verwachting is dan ook dat het belang van de taal in de regio verder zal toenemen. Voor Amier staat vast dat wie Spaans leert, zich niet alleen taalkundig ontwikkelt, maar ook zijn blik op de wereld verruimt.-.