Ballerina Claire Tjoe-Fat: ‘Suriname voelt als thuis aan’

door

Claire Tjoe-Fat, de 24-jarige Nederlandse professionele ballerina met Surinaamse roots, heeft twee weken in Suriname doorgebracht. Ze heeft op uitnodiging van Balletschool Marlène tijdens dit korte verblijf gastlessen verzorgd. Ze vond het spannend, omdat ze dit niet eerder op deze manier had gedaan. “Het enthousiasme onder de dansers was het mooiste om te zien. Bij de eerste les waren er bijna dertig dansers, van jong tot oud. Er was zoveel plezier en energie dat de tijd voorbij vloog. Ik had er gerust de hele dag kunnen blijven”, vertelt ze enthousiast aan de Ware Tijd.

Tekst Sharon Singh

Beeld privécollectie

Tijdens de lessen werkte Tjoe-Fat met de leerlingen aan een dans uit haar eigen repertoire. “Daarbij lag de nadruk niet alleen op techniek, maar ook op muzikaliteit, uitstraling en het begrijpen van verschillende dansstijlen.” Ze wilde de leerlingen laten ervaren hoe belangrijk het is om niet alleen de passen correct uit te voeren, maar ook om het verhaal en de emotie achter de beweging te voelen.

“De luiaards, toekans en leguanen gaven de reis nog meer charme en benadrukten de authenticiteit van Suriname“

Boodschap aan jongeren

Een belangrijke boodschap die ze de jongeren tijdens de gastlessen meegaf, was het belang van discipline en toewijding. “Train zoveel mogelijk. Je jonge jaren zijn het belangrijkst om jezelf technisch zo ver mogelijk te ontwikkelen. Als je ergens echt voor wil gaan, moet je soms offers brengen. En zolang je het leuk vindt, geef je dromen niet op.” Ze noemt plezier in dans essentieel, maar dat moet wel samengaan met hard werken.

Over het dansniveau in Suriname is ze voorzichtig, omdat ze nog niet veel dansscholen heeft bezocht. Ze heeft duidelijk talent gezien bij verschillende leerlingen bij Balletschool Marlène en is benieuwd hoe die zich verder zullen ontwikkelen.

Tijdens haar vorige bezoek zeven jaar geleden volgde ze zelf eens een les bij Balletschool Marlène  op aanraden van haar moeder. “De school is heel populair. Mijn moeder zei: ‘ga daar eens een paar lessen volgen’.”

Ze volgde toen een les bij Marlène Lie A Ling. Die zag al snel dat Tjoe-Fat serieus was en gemotiveerd werkte en nodigde haar uit om bij een volgend bezoek weer langs te komen. Dat deed ze nu dus en ze werd gevraagd om zelf lessen te verzorgen aan de leerlingen van de school. “Het was ook voor mij een leerervaring en ik ben juf Marlène dankbaar voor deze kans.”

Beroepsballerina

Over haar eigen professionele verplichtingen zegt ze:. “We bereiden ons voor op een tournee met het ballet ‘Mary, Queen of Scots’ van Sophie La Plane en James Bonas. In deze productie dans ik een duet van ongeveer vijf minuten. Ik kijk er enorm naar uit om voor het eerst in Londen op te treden.”

Later dit jaar gaat het gezelschap met dezelfde productie op tournee naar de Verenigde Staten, met voorstellingen in Charleston en New York City. Daarmee zet Tjoe-Fat opnieuw stappen in haar internationale carrière.

In het stuk ‘Mary, Queen of Scots’ van Sophie La Plane en James Bonas danst Claire Tjoe-Fat een duet van ongeveer vijf minuten.

Ze werkt inmiddels voor het tweede jaar bij Scottish Ballet als fulltime ballerina is. Ze heeft gestudeerd aan Het Nationale Ballet in Amsterdam.

Haar danscarrière begon al op jonge leeftijd. Tjoe-Fat startte met balletlessen toen ze vijf jaar was. “In het begin had ik geen echte passie voor dans. Ik huppelde wat rond en was niet zo serieus. Ik vond het toen niet geweldig en ben een tijdje gestopt.”

Toch merkte ze na verloop van tijd dat ze het dansen miste. “Een paar jaar later ben ik weer begonnen met lessen en uiteindelijk ben ik terechtgekomen op de balletacademie in Amsterdam. Vanaf dat moment is mijn passie alleen maar gegroeid.”

Wat begon als hobby, ontwikkelde zich tot een duidelijke ambitie en uiteindelijk tot haar beroep. Naarmate ze  in haar carrière groeide, raakte ze geïnteresseerd in andere stijlen. Naast klassiek ballet maakte ze kennis met karakterballet en neoklassiek. Het verbreden van haar danstechnische vaardigheden gaf haar meer mogelijkheden als professioneel danseres.

Tjoe-Fat schuift niet onder stoelen of banken dat haar moeder een belangrijke rol in haar ontwikkeling heeft gespeeld en haar heef gestimuleerd om het beste uit zichzelf te halen. “Als ik mijn moeder bepaalde passen laat zien, wil ze soms nog wel meedoen. Zij heeft vroeger een tijdje gedanst”, geeft ze lachend mee. “De motivatie om te groeien heb ik zeker van haar meegekregen.”

Onder de indruk

De ballerina ziet duidelijke verschillen tussen haar bezoek zeven jaar geleden en deze keer. “Ik was in 2019 vrij jong en bleef toen niet lang. Deze keer ben ik twee weken gebleven en had meer ruimte voor verschillende activiteiten.”

Ze heeft niet alleen familie bezocht, maar heeft ook meegedaan aan het dagelijkse leven en kwam zo op verschillende plekken, zoals Saoenah Markt en het binnenland. Tjoe-Fat omschrijft haar bezoek aan Suriname als “een reis waarin dans, familie, cultuur en natuur de boventoon voerden”. Ze noemt het land “supermooi en gezellig” en heeft genoten van het eten, de cultuur en de warmte.

Vooral over haar trip naar het binnenland raakt ze niet uitgesproken. Een paar dagen in het binnenland met familie en traditionele Afro-Surinaamse dans, waren heel bijzonder. “Het is niet iets wat ik vaak kan doen, dus het was extra speciaal om mee te maken.”

De natuur, de wilde dieren en het leven van de inwoners vond ze bijzonder inspirerend. “Het is indrukwekkend om te zien hoe gemeenschappen zich met weinig faciliteiten ontwikkelen en hoe mensen zich dagelijks per boot verplaatsen, zowel volwassenen als jonge scholieren.”

Dat maakte haar bewust van de verschillen met haar eigen leefomgeving in Europa. Ook de natuur liet een sterke indruk achter. “De luiaards, toekans en leguanen gaven de reis nog meer charme en benadrukten de authenticiteit van Suriname.”

“Het enthousiasme onder de dansers was het mooiste om te zien. Er was zoveel plezier en energie dat de tijd voorbij vloog“

Voor haar was het een ervaring die niet alleen ontspannend was, maar ook verrijkend op persoonlijk vlak. Daarnaast was het bezoek aan haar familie een belangrijk onderdeel van de reis. Ze hielp mee met klussen in het oude huis van haar tjapho (oma). “Mijn lieve tjapho is in september 2024 overleden. Tijdens dit bezoek hebben we voor het eerst haar graf bezocht. Dat moment was erg ontroerend. Ik voelde me dichter bij haar en dat maakte mijn verblijf extra betekenisvol.” Het samenzijn met familie gaf haar verblijf een emotionele lading die ze niet snel zal vergeten.

Over haar volgende bezoek aan Suriname kan ze nog weinig concreets zeggen, maar hoopt dat het niet weer zeven jaar zal duren. Terwijl ze dit zegt, kijkt ze lachend en veelbetekenend naar haar moeder.

Het verbreden van haar danstechnische vaardigheden gaf ballerina Claire Tjoe-Fat meer mogelijkheden als professioneel danseres.