Bakker: ‘Acute geestelijke crisiszorg in Suriname schiet tekort’

door

Het tragische geweldsincident in Commewijne, heeft opnieuw pijnlijk blootgelegd, hoe kwetsbaar de geestelijke gezondheidszorg in Suriname is, met name wanneer het gaat om acute crisissituaties. Dat stelt drs. Wim Bakker, in een gesprek met ons over de structurele knelpunten binnen de zorgketen en de noodzaak van snelle, professionele interventie bij ernstige psychische ontregeling. Zonder vooruit te lopen op het lopende onderzoek naar het incident, benadrukt drs. Bakker, dat extreme geweldsuitbarstingen vrijwel nooit op zichzelf staan. Vaak is er sprake van langdurige psychische problematiek, gecombineerd met onvoldoende begeleiding en nazorg. “We zien dat mensen soms kort worden opgenomen, stabiliseren en vervolgens terugkeren naar de samenleving, zonder dat er een stevig vangnet is”, aldus Bakker. In zulke gevallen bestaat het risico, dat patiënten na enkele weken opnieuw ontsporen, bijvoorbeeld door terugval in alcoholgebruik of het stoppen met medicatie.
Volgens Bakker ligt een belangrijk probleem bij het ontbreken van continue begeleiding na ontslag. Nazorg is essentieel, om zowel de patiënt als diens omgeving te beschermen, maar schiet in de praktijk vaak tekort. Familieleden blijven daardoor met zorgen zitten en weten niet altijd, waar zij terecht kunnen wanneer de situatie opnieuw escaleert. “Nazorg is geen luxe, maar een noodzakelijke schakel in het voorkomen van risico’s”, stelt Bakker.
Een goed functionerende zorgketen vereist volgens Bakker, nauwe samenwerking tussen psychiatrische instellingen, familie, politie en andere betrokken instanties. Het vroegtijdig signaleren van risicovol gedrag, kan alleen slagen als informatie gedeeld wordt en verantwoordelijkheden duidelijk zijn. ‘’In de huidige situatie ontbreekt het vaak aan duidelijke afspraken en snelle communicatielijnen, waardoor problemen pas worden aangepakt, wanneer ze al uit de hand zijn gelopen’’, zegt Bakker.
Daarnaast kampt de geestelijke gezondheidszorg in Suriname met structurele uitdagingen op het gebied van capaciteit en middelen. Er is een tekort aan gespecialiseerd personeel, terwijl de vraag naar zorg toeneemt.
Ook buiten Paramaribo is het aanbod beperkt. In de districten zijn poliklinieken meestal bemand door artsen en verpleegkundigen, maar ontbreekt het aan psychologen en andere specialisten.
Volgens Bakker zou de eerstelijnszorg juist moeten worden versterkt met multidisciplinaire teams, bestaande uit onder meer artsen, psychologen, opvoedingsdeskundigen en professionals die zich bezighouden met leer- en gedragsproblemen bij kinderen. Bakker wijst erop, dat dergelijke structurele verbeteringen tijd en investeringen vergen. Wat volgens hem onmiddellijk moet gebeuren, is het opzetten en versterken van goed georganiseerde acute interventiediensten. “We hebben snelle, gespecialiseerde teams nodig, die bij een geestelijke crisis direct kunnen uitrukken”, zegt Bakker. In situaties waarin iemand een acuut gevaar vormt voor zichzelf of anderen, moet binnen korte tijd, idealiter binnen een half uur, een deskundig team ter plaatse zijn om de persoon op een verantwoorde manier te benaderen, te kalmeren en passende zorg, te organiseren.
Die acute geestelijke crisiszorg is volgens Bakker momenteel onvoldoende georganiseerd en vormt een groot risico voor de veiligheid in de samenleving. Pas wanneer deze eerste hulp bij psychische noodsituaties goed functioneert, kan er effectief worden gewerkt aan bredere hervormingen zoals decentralisatie en aangepaste werkgelegenheid voor mensen met psychische aandoeningen. Tot slot waarschuwt drs. Bakker voor stigmatisering. Hoewel veiligheid serieus moet worden genomen, is het volgens hem onjuist en gevaarlijk om mensen met een psychische aandoening, collectief als bedreiging te zien.
“Veel mensen met een geestelijke ziekte functioneren prima, zeker wanneer zij de juiste begeleiding krijgen”, benadrukt hij. Investeren in zorg is volgens hem daarom niet alleen een kwestie van veiligheid, maar ook van menswaardigheid en maatschappelijke verantwoordelijkheid.
The post Bakker: ‘Acute geestelijke crisiszorg in Suriname schiet tekort’ ..