Audrey Christiaan verrast door nieuwe strafeis in zaak-Pikin Saron

door

door

PARAMARIBO — “Dit is heel jammer en triest. Ik heb er gewoon geen woorden voor.” Zo reageert activiste Audrey Christiaan tegenover de Ware Tijd op de nieuwe strafeis van vijftien jaar tegen de vijf verdachten in de geruchtmakende Pikin Saron-strafzaak. Volgens haar is dit een duidelijk bewijs dat het Surinaamse rechtssysteem onvoldoende functioneert.

Het Openbaar Ministerie (OM), vertegenwoordigd door waarnemend procureur-generaal Astrid Niamat, bleef ook in hoger beroep bij het standpunt in eerste aanleg (bij de kantonrechter) over Martin M., Guilliano Z., Rodney M., Joshua H. en Jonathan A. Niamat noemde het vijftal dinsdag bij het Hof van Justitie het brein achter de rellen van 2 mei 2023 in Pikin Saron waarbij meerdere houttrucks in brand zijn gestoken, beveiligers van Grassalco gegijzeld werden en de plaatselijke politiepost in brand werd gestoken.

“Dit is heel jammer en triest. Ik heb er gewoon geen woorden voor”

Vonnis in eerste aanleg

Duncan Nanhoe, die de zaak in het kantongerecht behandelde, had de vijf mannen al schuldig bevonden en had hen elk acht jaar cel opgelegd, nadat toen al vijftien jaar was geëist. De rechter benadrukte in zijn vonnis in eerste aanleg dat wettig en overtuigend is bewezen dat de vijf mannen zich schuldig hebben gemaakt aan onder meer diefstal met geweldpleging, poging tot moord, openlijke geweldpleging en brandstichting. Maar omdat ze eerder niet in aanraking waren gekomen met justitie legde hij een lagere straf op. Zowel het OM als de veroordeelden gingen in hoger beroep, dat nu dus wordt behandeld.

Nu het  OM vasthoudt aan zijn eis is het volgens Christiaan duidelijk dat er veel mis is met de rechtstaat Suriname. Ze meent dat de rellen van Pikin Saron meer gezien moeten worden als een protestdemonstratie die uit de hand is gelopen. Christiaan wijst erop dat er rond de tijd van de rellen een aantal zaken speelden waarvoor vaker aandacht van de overheid was gevraagd, maar een oplossing bleef uit.

Ongewenste ontwikkelingen

Christiaan: “Grassalco had kort daarvoor de mannen van het dorp uit hun concessiegebied verwijderd en vermoedelijk mensen uit andere gebieden wel ruimte geboden om goud te mijnen in het gebied. Een andere situatie zijn de houttrucks die dagelijks langs rijden en een gevaarlijke situatie creëren voor de dorpelingen terwijl de mensen daar in armoede leven. Ook waren er trainingen van buitenlandse militairen nabij het dorp waardoor de mensen niet naar hun kostgrond konden. Het feit dat er sprake was van uitgifte van grote lappen grond in de buurt van Powakka was de mensen eveneens een doorn in het oog. Dus de mensen van dat gebied waren erg ontevreden en dat leidde tot de bewuste protestactie die is geëscaleerd”, merkt de activiste op. Ze had daarom gehoopt dat het OM zich anders zou opstellen in hoger beroep.

Christiaan meent dat het onderzoek in eerste aanleg onvolledig is geweest vanaf de getuigen verhoren en valse beschuldigingen tegen de verdachten. “Er zou corrigerend daartegen moeten worden opgetreden, maar ook tegen politieagenten die leugenachtige verklaringen hebben afgelegd. Twee inheemse mannen zijn gewoon doodgeschoten en dat is een ernstige mensenrechten schending. Ik had verwacht dat de rechter dat zou meenemen in zijn eerste vonnis, maar de betreffende agenten hebben geen dag in de cel gezeten”, benadrukt Christiaan. Volgens haar is hiermee een precedent geschapen voor het optreden van politieagenten voor soortgelijke gevallen in de toekomst.

Onrecht tegen inheemsen blijft

Christiaan sluit niet uit dat dit soort escalaties zich zal herhalen omdat het onrecht tegen inheemsen en marrons in het binnenland op grote schaal in stand wordt gehouden door de overheid. “De rechten van de inheemsen en tribalen zijn nog steeds niet erkend in onze Grondwet”, benadrukt ze en wijst op concessies die zonder inspraak van plaatselijke bewoners worden uitgegeven. “Het water wordt vervuild door kwik, waardoor de mensen het niet kunnen gebruiken en niet meer kunnen gaan vissen. Deze zaken blijven maar doorgaan en de mensen worden niet beschermd. Is dat geen misdaad tegen onze mensen?” vraagt ze retorisch.

Christiaan wijst erop dat Suriname zich heeft gecommitteerd aan internationale verdragen die de bescherming van inheemsen en tribalen eisen. Daarnaast zijn er het Kaliña en het Lokono- vonnis dat nog uitgevoerd moet worden door de overheid. “Tot nu toe is er niets gedaan daarmee”, aldus de activiste.

Ze kan daarom niet begrijpen dat er opnieuw vijftien jaar wordt geeist tegen de vijf verdachten terwijl al deze zaken bekend zijn bij de gemeenschap. Christiaan wil zich in de komende dagen beraden met andere inheemse organisaties en een gepaste antwoord formuleren tegen deze strafeis. Vreedzame protestdemonstraties worden niet uitgesloten.