Antal doodgeboortes en perinatale sterfte al langer zorgwekkend

door

In 2025 zijn 192 baby’s doodgeboren of binnen vier weken na geboorte in een ziekenhuis overleden. Dit aantal is exclusief het Diakonessenhuis dat geen gegevens heeft verstrekt. Volgens de medisch directeur van ‘s Lands Hospitaal, Soenita Nannan Panday moeten de cijfers wel afgezet worden tegen het totaal aantal bevallingen. Voor dit ziekenhuis geldt dat per duizend bevallingen negentien baby’s zijn doodgeboren of kort na geboorte zijn overleden.

Tekst Valerie Fris

Beeld Pixabay

Maar de cijfers zijn volgens gynaecoloog Sheran Henar van het St. Vincentius Ziekenhuis al langere tijd zorgwekkend in vergelijking met cijfers uit de westerse wereld. “In 2022 kwam uit onderzoek van Zita Prust en Lachmi Kodan (collega-gynaecoloog in het AZP) dat perinatale sterfte cijfer in Suriname 28 per 1000 geboorten was, zowel voor, tijdens, als kort na de geboorte, terwijl dat in bijvoorbeeld Nederland op 5 per 1000 geboorten zit. Aanzienlijk lager dus”, legt Henar uit.

“Een gezonde zwangerschap begint al vóórdat je zwanger bent. Als je ready bent om zwanger te worden, zorg dat je met een gezond gewicht start”

Cijfers

De medische term intra uterine vruchtdood – stilgeboorte of doodgeboorte – is wanneer de baby in de buik is overleden. Men spreekt over neonatale of perinatale sterfte wanneer het kind binnen een maand na geboorte is komen te overlijden. In totaal zijn in het Academisch Ziekenhuis Paramaribo (AZP), St. Vincentius Ziekenhuis, ‘s Lands Hospitaal (LH) en het Mungra Medisch Centrum (MMC) in Nickerie 6.130 bevallingen geweest. Indien dit aantal wordt afgezet per duizend geboortes zijn er in 2025 ongeveer dertig baby’s doodgeboren of neonataal. Bij het AZP waren dat er 90, het St. Vincentius Ziekenhuis 32, MMC 5 en LH 65.

Gynaecoloog Henar noemt enkele mogelijke oorzaken van doodgeboortes en neonatale sterfte. “Meestal is de placenta de oorzaak – door een niet goed functionerende moederkoek bijvoorbeeld bij hoge bloeddruk. Maar ook suikerziekte kan een oorzaak zijn waardoor kindjes niet goed kunnen groeien en daardoor vatbaarder zijn. De moederkoek kan ook loslaten bij deze ziekten waarbij kindjes binnen enkele minuten komen te overlijden.”Nannan Panday voegt er ook aan toe dat diabetes en hypertensie, oorzaken zijn die leiden tot verminderde doorbloeding van de placenta, waardoor de baby onvoldoende stoffen krijgt. “Een andere oorzaak waar Henar extra aandacht voor vraagt is de overdraagbare infectieziekte syfilis, waarvan zij de afgelopen tijd een ‘enorme toename’ van heeft gezien. “Ik wil de gemeenschap er echt op attenderen: ”laat je testen op Seksueel Overdraagbare Aandoeningen! Ook al heb je geen kinderwens of ben je niet zwanger!” Andere oorzaken zijn intoxicaties zoals sigaretten rook. Daarbij wordt ook meeroken bedoeld dus als een partner of familielid in de buurt is die rookt.

“Voor ons is het soms erg uitdagend omdat vrouwen soms laat bij de dokter komen bijvoorbeeld omdat ze heel ver wonen, geen vervoer of verzekering hebben, of niet weten hoe belangrijk het is om vroegtijdig te controleren in de zwangerschap.” De gynaecoloog stelt dat er ook gevallen zijn geweest waarbij vrouwen met risicofactoren laat zijn verwezen.

Oplossingen

Henar wil meer verloskundigen in de eerste lijn, bijvoorbeeld bij de huisartsenposten die tijdig kunnen screenen wie verwezen moet worden naar de gynaecoloog. Ze pleit ook voor meer bewustzijn bij patiënten en hulpverleners. De praktische obstakels zoals vrouwen zonder verzekering, verre afstanden en geen geld om op tijd naar de arts te gaan blijven volgens Henar een uitdaging.

Ze heeft dan ook een duidelijke boodschap voor de samenleving: “Een gezonde zwangerschap begint al vóórdat je zwanger bent. Als je ready bent om zwanger te worden, zorg dat je met een gezond gewicht start, laat je bloeddruk en bloedsuiker vooraf controleren, eet en leef gezond en beweeg voldoende. Laat je ook testen op Seksueel Overdraagbare Aandoeningen, zodat eventuele infecties op tijd behandeld kunnen worden. Als je dit allemaal kunt doen vóór je zwanger wordt, geef je jezelf en je baby een mooie en sterke start.” Daarnaast roept de arts op om zich op tijd aan te melden voor de eerste zwangerschapscontrole waarbij de eerste echo rond de twee tot drie maanden al kan worden gemaakt.

Aanpak

Ouders die te maken krijgen met doodgeboorte of neonatale sterfte van hun kind kunnen ook begeleiding krijgen bij de verwerking van het verlies. ‘s Lands Hospitaal biedt al tien jaar de mogelijkheid voor rouwbegeleiding, zegt Nannan Panday. Er worden daarbij individuele counselinggesprekken gevoerd, maar er zijn ook bijeenkomsten van mensen die hetzelfde hebben meegemaakt.

Ook ouders die bij een ander ziekenhuis waren, zijn welkom bij ’s Lands Hospitaal. Omdat het een emotioneel proces is wordt er elk jaar in december een Children’s Memorial Day gehouden. Henar geeft nog aan dat er binnen de vakgroep ook vaker over dit onderwerp wordt gesproken.

“Wij, van de vakgroep van gynaecologen, organiseren daarom eind dit jaar een groot symposium met sprekers uit Nederland, om huisartsen en verloskundigen te trainen in de screening en begeleiding van zwangeren”.