Ambtenarentekort

door

GANGA / Sharda Ganga

De overheid heeft een personeelstekort, las ik op Starnieuws en keek even op de kalender. Nee, het was allang geen 1 april meer. Hoe is het mogelijk dat we met bijna 50.000 mensen in dienst van de overheid nog steeds een personeelstekort hebben? LVV minister Noersalim zegt dat het onder andere komt omdat mensen de dienst verlaten, maar ook omdat ze doorgroeien. Schoonmaaksters groeien door tot administratief medewerker.

Dat klinkt bijna als de uitspraak die we aan Jopie Pengel toeschrijven, zo van ‘een tracé wordt een bospad, een bospad wordt een looppad, een looppad wordt een weg, een weg wordt …etc’ (ik weet eigenlijk nog steeds niet of hij dit werkelijk heeft gezegd).

Natuurlijk is er niets mis met mensen die doorgroeien. Integendeel, het pleit erg voor ze als ze zich bewijzen, initiatief nemen, demonstreren dat ze meer kunnen dan wat ze te doen krijgen. Maar is dat daadwerkelijk het geval geweest met al die doorgegroeide interieurverzorgers, tuinlieden, chauffeurs? Ik betwijfel het ten zeerste.

We kennen allemaal voorbeelden van razendsnelle promoties. Binnenkomen als interieurverzorger of chauffeur en de volgende stap is meteen beleidsmedewerker of beleidsadviseur. Zolang de partijkleur goed gekozen is zit het wel snor met de carrière.

Minister Noersalim is aan het zoeken, ook bij andere ministeries, om de vacatures bij LVV in te vullen, maar ook daar schijnt hij bot te vangen. Erger nog: meerdere ministeries lijken hetzelfde probleem te hebben. Er zijn wel mensen, maar niet de mensen die ze nodig hebben.

Ik weet dat ik niets nieuws zeg, maar laat me het toch nog maar eens zeggen ‘for the people in the back’. We hebben systematisch ons overheidsapparaat kapot gemaakt. Jarenlang werden functies niet ingevuld op basis van wat nodig was of wat iemand echt kon, maar op basis van loyaliteit. We hebben een tijdbom gecreëerd en zitten nu op de blaren. ‘Capaciteitsprobleem’ horen we links en rechts, en elke vijf jaar worden plannen gemaakt om de capaciteit te versterken. We lenen geld van de IDB, krijgen geld cadeau van de Verenigde Naties en geven trainingen, investeren in mensen en na vijf jaar worden die weer naar huis gestuurd, of op een zijpad gezet om daar te verkommeren, en het verhaal begint opnieuw.

We weten wat er moet gebeuren, maar we doen het niet. We denken nog steeds dat capaciteit iets is als maggieblok —je kan het toevoegen aan je soep en alles wordt goed. Maar capaciteitsversterking kan je niet gewoon toevoegen, je moet het organiseren, beschermen en gericht inzetten. Het moet ingebakken zijn in het systeem, het moet een cultuur zijn. En als het een cultuur is, dan hou je vanzelf op met die politieke benoemingen.

Zolang het systeem van politieke invullingen niet verandert, zullen we blijven investeren in mensen voor functies die ze nooit echt kunnen uitoefenen, omdat ze geen mandaat hebben om echte besluiten te nemen, en waar ze na vijf jaar weer uit worden verwijderd, om plaats te maken voor de volgende mensen wiens capaciteit weer versterkt moet worden.

Ons probleem is niet een ambtenarentekort, maar een tekort aan moedige politieke keuzes.-.

gangadwt@gmail.com