Aanpassing retentieregeling kan Centrale Bank weer speler op valutamarkt maken

door

Tekst Euritha Tjan A Way

Beeld dWT archief

PARAMARIBO — De regering heeft voor wat betreft de goudsector enkele maatregelen afgekondigd. De bedoeling daarbij is dat het land meer verdient aan deze kapitaalintensieve sector. Een van de aangekondigde maatregelen is het wijzigen van de retentieregeling voor ondernemers in de sector.

Dat maakte president Jennifer Simons enige tijd terug bekend. Met deze wijziging zouden de exporteurs die samen meer dan 700 miljoen aan exportvolume vertegenwoordigen, 35 procent van hun opbrengsten voortaan moeten inwisselen bij de Centrale Bank van Suriname (CBvS) in plaats van bij de commerciële banken. Volgens Harry Dorinnie, directeur Monetaire Zaken van de CBvS, kan dit een goede invloed hebben op de economische ontwikkeling.

Retentieregering

Lange tijd had Suriname geen officiële retentieregeling en met de uitvoering van het recente IMF-programma is een volledige flexibele wisselkoers ingevoerd. Dit betekent dat de autoriteiten alleen onder bijzondere omstandigheden, bijvoorbeeld in het geval van een wanordelijke marktontwikkeling, mochten ingrijpen op de vreemde valutamarkt. “Een bijzonderheid is dat door de liberalisatie van de vreemde valutamarkt, de exporteurs een machtige positie innamen. Zonder de retentieregeling konden zij hun valutaopbrengsten verkopen wanneer, aan wie en hoeveel ze wilden. Dat maakte dat zij de wisselkoers en eigenlijk de economie naar hun hand konden zetten”, legt Dorinnie uit.

Een bijzonderheid is dat door de liberalisatie van de vreemde valutamarkt, de exporteurs een machtige positie innamen.

De CBvS heeft toen samen met de vorige regering officieel de retentieregeling ingevoerd met behulp van de Deviezencommissie. Bepaald werd dat de verdiensten uit export binnen een vooraf vastgestelde termijn, terugvloeiden naar Suriname en 35 procent daarvan moest ingewisseld worden bij commerciële banken, zodat in een bepaalde behoefte aan valuta voorzien kon worden.

KoersdalingGaande de uitvoering van de regeling kwam een moment waarbij de SRD ten opzichte van de US-dollar in waarde steeg. Dit bracht onzekerheid met zich mee omdat niemand wist hoe de wisselkoers zich verder zou ontwikkelen. “De commerciële banken hadden ook te maken met deze onzekerheid en wilden op een bepaald moment de door de exporteurs aangeboden valuta niet opkopen omdat zij niet wisten op welk niveau de wisselkoers zou eindigen”, zegt Dorinnie.

De exporteurs aan de andere kant kwamen te zitten met de handen in het haar, want zij konden hun 35 procent retentieverplichting niet nakomen. “De autoriteiten, met name de CBvS, mochten vanwege het programma met het IMF niet ingrijpen. Vanaf dat moment ontstond een situatie waarbij de meeste exporteurs de retentieregeling nog nauwelijks naleefden.”

De autoriteiten hadden hierdoor geen goed zicht meer op het aanbod van deviezen voor de import van onder andere medicijnen, brandstof en voedingsmiddelen. Er moest volgens Dorinnie dus iets worden gedaan om een minimaal aanbod van deviezen te garanderen.

Wat ook speelt, is dat tijdens de uitvoering van het IMF-programma en het volledig loslaten van de wisselkoers, de moederbank geen directe invloed meer had op de wisselkoers zoals voorheen. “De CBvS was daardoor totaal geen speler meer.”

Speler op termijn

Door de goudexporteurs te verplichten de 35 procent bij de Centrale Bank in te wisselen, kan deze bank op termijn weer een speler worden op de valutamarkt en de wisselkoers mede hierdoor beïnvloeden. De aankoop van de 35 procent is wel tegen de afspraken die Suriname had gemaakt met het Internationaal Monetair Fonds (IMF) tijdens de uitvoering van het Herstel- en stabilisatieprogramma.

Dorinnie beaamt dat: “Maar we moeten kiezen voor een aanpak die voor ons land werkt. Dus geen dogmatiek, maar eerder een pragmatische aanpak. Zo kunnen we onze internationale reserves verder aanvullen, een minimaal aanbod van vreemde valuta via de autoriteiten garanderen en voor rust zorgen op de vreemde valutamarkt. Bovendien zullen marktparticipanten in de toekomst rekening houden met de sterke positie die de Centrale Bank zou kunnen innemen op de valutamarkt.”

Door de goudexporteurs te verplichten de 35 procent bij de Centrale Bank in te wisselen, kan deze bank op termijn weer een speler worden op de valutamarkt en de wisselkoers mede hierdoor beïnvloeden.

Volgens de bankdirecteur is kopen en verkopen van exportdeviezen een systeem dat heeft gewerkt onder de nu bijna legendarische oud-CBvS-governor André Telting. “Bovendien doen veel centrale banken, in vooral kleine ontwikkelingslanden, hetzelfde als wat de CBvS moet doen met de 35 procent retentiemiddelen.”

Het IMF had trouwens ook aanbevolen dat de Deviezencommissie, die de retentieregeling in de gaten moest houden, zou opgaan in de CBvS. De Deviezencommissie is ouder dan de CBvS en vervult taken die de moederbank eigenlijk zou moeten uitvoeren. Op de vraag of deze aangepaste retentieregeling, die dus een zwaartepunt bij de bank legt, een eerste aanzet hiertoe is, zegt Dorinnie niet vooruit te willen lopen op zaken. “Ik weet dat de CBvS en de Deviezencommissie in gesprek zijn, maar kan er nog niets over zeggen.”.-.