AANPAK ‘SPOOKAMBTENAREN’ IS EERSTE STAP

door

Met de aankondiging dat 2120 niet-geregistreerde ambtenaren uit overheidsdienst worden verwijderd, zet minister Marinus Bee van Binnenlandse Zaken (BiZa) een stevige stap in de richting van sanering van het ambtenarenapparaat. Na twee eerdere verplichte registratierondes, bleven 2159 personen weg; in een extra week meldden zich nog maar 39. Voor de overige 2120 wordt het salaris nu geblokkeerd en het ontslagtraject in gang gezet. De cijfers zijn op het eerste gezicht onthutsend. Volgens Bee gaat het om ambtenaren die al jaren niet hebben gewerkt, maar maandelijks wel salaris ontvingen. Als wordt uitgegaan van een gemiddeld loon tussen SRD 10.000 en SRD 15.000, zou de staat circa SRD 300 miljoen kunnen besparen. Dat is geen marginaal bedrag in een begroting die al jaren onder druk staat. Toch roept deze ingreep meer vragen op dan alleen applaus.
Dat duizenden mensen jarenlang betaald konden worden zonder te werken, wijst op een structureel falend controlesysteem. Waar waren de interne audits, de personeelsadministraties, de departementale leidinggevenden en de controlemechanismen van Financiën? Het probleem lijkt dieper te liggen dan enkel individuele ambtenaren die zich niet hebben geregistreerd. De registratie was bewust niet online, omdat fysieke aanwezigheid, verplicht werd gesteld. Daarmee wilde BiZa uitsluiten, dat mensen vanuit het buitenland hun aanwezigheid konden simuleren. Dat suggereert, dat eerdere digitale registraties kwetsbaar waren voor misbruik. Als dat zo is, waarom zijn die systemen niet eerder aangescherpt?
Het blokkeren van salarissen en inzetten van ontslagprocedures klinkt daadkrachtig, maar het proces moet juridisch waterdicht zijn. Ambtenaren hebben rechtsbescherming. Als procedures niet zorgvuldig worden gevolgd, kan de staat later geconfronteerd worden met rechtszaken, schadeclaims of nabetalingen, wat de beoogde besparing deels teniet kan doen. Bovendien moet transparant worden vastgesteld, wie daadwerkelijk ‘spookambtenaar’ is. Bevindt iemand zich langdurig in het buitenland zonder toestemming? Of gaat het om administratieve fouten, detacheringen of ziektegevallen, die onjuist zijn verwerkt?
De sanering van het ambtenarenapparaat is in Suriname al jaren een gevoelig onderwerp. Overbezetting, politieke benoemingen en gebrekkige productiviteit zijn terugkerende thema’s in verkiezingscampagnes. De stap van BiZa kan daarom worden gezien als politieke moed: eindelijk wordt een hardnekkig probleem aangepakt. Maar de vraag blijft of dit het begin is van een bredere hervorming of een eenmalige actie. Structurele verandering vergt meer dan het schrappen van 2120 namen. Het vraagt om modern personeelsbeleid, transparante wervingsprocedures, prestatie-evaluaties en digitale koppeling van databestanden zoals het CBB.
Minister Bee stelt dat het vrijgekomen geld kan worden ingezet om werkende ambtenaren beter te belonen. Dat klinkt goed want wie werkt, moet ook eerlijk worden beloond. Maar zonder duidelijke toezeggingen en begrotingstechnische transparantie, blijft dit voornemen vrijblijvend. De kernvraag is dan ook: wordt dit geld daadwerkelijk herverdeeld binnen het ambtenarenkorps, of verdwijnt het in het dichten van andere begrotingsgaten?
De aanpak van niet-geregistreerde ambtenaren, is noodzakelijk, en kan niet langer worden uitgesteld. Wie niet werkt, kan moeilijk aanspraak maken op publieke middelen. Maar deze ingreep moet worden gezien als een eerste stap, niet als eindpunt. Zolang het systeem dat ‘spookambtenaren’ mogelijk maakt, niet fundamenteel wordt hervormd, blijft de kans bestaan dat het probleem zich in een andere vorm herhaalt. De regering zegt een richting te zijn ingeslagen die verandering moet brengen in het ambtenarenapparaat. De samenleving wacht nu op het bewijs dat deze koers duurzaam is en niet slechts een correctie van een pijnlijke administratieve ontsporing.
The post AANPAK ‘SPOOKAMBTENAREN’ IS EERSTE STAP ..