BESCHOUWING — Het politieke geheugenverlies

door

Het politieke speelterrein in Suriname is al decennialang het decor voor een fascinerend fenomeen: acute en zeer selectieve amnesie – geheugenverlies. Zodra politici plaatsnemen op de groene pluche stoelen, lijken de herinneringen aan hun eigen regeerakkoorden, ondertekende resoluties en beloften als sneeuw voor de zon te verdwijnen. Er is momenteel zelfs sprake van een uitbraak, waar vooralsnog geen vaccin tegen bestand is.

Tekst Armand Snijders

Beeld DNA

Het politieke kortetermijngeheugen in Paramaribo is zo lek als een mandje, maar de vingers waarmee naar anderen wordt gewezen, zijn scherper dan ooit. Het is een schouwspel waarin vrijwel iedereen boter op het hoofd heeft, maar weigert in de spiegel te kijken. De recente debatten in het parlement en daarbuiten boden weer eens een pijnlijke demonstratie van deze collectieve schijnheiligheid.

“Wanneer de coalitie is gebarsten, transformeren voormalige bondgenoten plotseling in vrome moraalridders die geschokt zijn door de corruptie van de ander“

Neem nu de felle uitvallen van Abop-parlementariër Edgar Sampie richting de VHP. Met veel borstgeklop ‘onthulde’ hij dat toenmalig president Chandrikapersad Santokhi ministers zou hebben gedwongen om gunningen voor politievoertuigen aan diens vrienden te verlenen. Weigering betekende simpelweg dat de financiële middelen werden bevroren. Het resultaat? Een chronisch tekort aan degelijk rollend materieel voor het Korps Politie Suriname en een vloot van ondeugdelijke, tweede- en derdehands voertuigen.

De ironie

De beschuldiging is ernstig, maar de ironie is nog vele malen groter. Sampie schetst het beeld alsof zijn partij, Abop, destijds een bende onschuldige toeschouwers was die machteloos vanaf de zijlijn toekeek. Hij vergeet voor het gemak dat Abop destijds bijna de helft van de regeermacht in handen had, inclusief de vicepresident (Ronnie Brunswijk, Abop-voorzitter) die wekelijks de regeringsraad voorzat. Partijgenoot Kenneth Amoksi was destijds zelfs vijf jaar de minister van Justitie en Politie.

Als er daadwerkelijk sprake was van chantage met staatsmiddelen en corrupte autodeals ten koste van de nationale veiligheid, waarom bleef het toen dan angstaanjagend stil aan de kant van de geel-zwarte partij? Waarom werden deze misstanden tóen niet van de daken de samenleving in geschreeuwd? Het antwoord is even simpel als cynisch: destijds diende het stilzwijgen het behoud van de eigen machtsposities en de vrede binnen de coalitie. Nu de kaarten electoraal anders liggen, wordt de oude was plotseling buiten gehangen om politiek te scoren.

Plicht van Gajadien

De VHP liet zich uiteraard niet onbetuigd en reageerde met gelijke munt. Fractieleider Asiskumar Gajadien daagde Sampie uit met bewijzen te komen, maar kon het niet laten om direct een retorische granaat terug te werpen door te hinten naar de vermeende financiering van Abop door drugsbaronnen. Als Gajadien dat zo zeker weet, waarom legt hij dan niet de bewijzen op tafel?

In de mofo koranti wordt al jaren gezegd dat partijen van alle kanten drugsgeld ontvangen om hun activiteiten te ontplooien en campagne te voeren. Niet alleen Abop, maar ook andere partijen, inclusief de VHP. Het is toch de plicht van Gajadien – zeker als volksvertegenwoordiger – dit te melden bij de justitiële autoriteiten? Waarom doet hij dat dan niet? Laat hij daar eens tekst en uitleg over geven als hij het echt zo goed voor heeft met het land.

Het is het klassieke Surinaamse moddergooien: jij beschuldigt mij van vriendjespolitiek en diefstal, dan beschuldig ik jouw achterban van zware criminaliteit. En zo blijft het niveau van het parlementaire debat steken in het stadium van een ordinaire achterbuurtruzie, waarbij de werkelijke problemen van het land – zoals het schrijnende gebrek aan veiligheid en middelen voor de politie – naar de achtergrond verdwijnen.

‘Rijst gesjoemel’

Alsof deze vertoning nog niet triest genoeg was, deed Pertjajah Luhur-fractieleider Bronto Somohardjo er nog een schepje bovenop. Na de recente inbeslagname van honderden tonnen omstreden rijst in Nieuw-Nickerie, beweerde Somohardjo doodleuk dat de VHP in het verleden herhaaldelijk is gesponsord voor het doorlaten van illegale rijsttransporten. Hij noemde zelfs namen van bekende rijsthandelaren.

Ook hier weer dezelfde selectieve amnesie. Immers, Pertjajah Luhur is een partij die in nagenoeg elke denkbare constellatie met de VHP heeft geregeerd, geflirt en samengewerkt. Echter, de politieke loyaliteit van Pertjajah Luhur wisselt vaker dan de Surinaamse koers in crisistijd. Waarom kaart hij deze kwestie nu pas aan en heeft hij dat niet gedaan tijdens de vorige regering, toen hij nog minister was en ongetwijfeld ook van het ‘rijst gesjoemel’ wist.

Diepgaand onderzoek

De recente, theatrale verontwaardiging van VHP-parlementariër Krishnakoemarie Mathoera over de illegaal verblijvende mennonieten hoort absoluut ook in dit rijtje thuis. Zij eiste met luide stem een diepgaand onderzoek naar ‘de organisatie’ achter hun komst. Echter, het was een vurig betoog dat aan alle kanten rammelt. Ze kijkt weg van haar eigen rol als toenmalig minister van Defensie.

Immers, de mennonieten kwamen in 2022 niet via een achterdeur binnensluipen. De rode loper werd destijds uitgerold door haar eigen partijgenoot en collega, Albert Ramdin van Buitenlandse Zaken. Mathoera zat destijds zélf aan de vergadertafel van de ministerraad toen dit pilotproject werd beklonken. Dat zij nu de vermoorde onschuld speelt en pleit voor een speurtocht naar de schuldigen, grenst aan politieke satire.

Wie een grondig onderzoek eist naar het falende toelatingsbeleid van destijds, eist in feite een onderzoek naar zichzelf. Nu de eerste groepen daadwerkelijk zijn gedeporteerd, probeert Mathoera de zwartepiet elders te leggen. Maar wie zo hard roept om verantwoording van ‘de organisatie’, zou simpelweg kunnen beginnen met in de spiegel van de coalitie van destijds te kijken.

“En zo blijft het niveau van het parlementaire debat steken in het stadium van een ordinaire achterbuurtruzie, waarbij de werkelijke problemen van het land naar de achtergrond verdwijnen“

Manco’s in bestuurlijk systeem

Het gedrag van de politici legt de manco’s in het bestuurlijke systeem bloot. Beleid in Suriname is zelden een kwestie van continuïteit of nationaal belang; het is een opportunistisch schaakspel. Zolang men samen in de regering zit, deelt men de lakens én de buit. Er wordt collectief weggekeken bij dubieuze gunningen, importen en benoemingen. Pas wanneer de coalitie is gebarsten, transformeren voormalige bondgenoten plotseling in vrome moraalridders die geschokt zijn door de corruptie van de ander.

NDP-fractieleider Rabin Parmessar merkte terecht op dat de Surinaamse samenleving zich wel diep zal schamen bij het aanschouwen van de parlementaire vertoningen. Terwijl de bevolking worstelt met de dagelijkse inflatie, de stijgende kosten van levensonderhoud en de verloedering van de publieke diensten, houden de volksvertegenwoordigers zich bezig met een destructief spelletje wederzijdse chantage.