Mensenrechtenorganisaties bezorgd over reactie Suriname op abortus en LGBTQI+-rechten bij VN

door

De reactie van de Surinaamse delegatie tijdens de mensenrechtentoetsing van de Verenigde Naties (VN) in Genève heeft tot bezorgdheid geleid bij BINI en verschillende maatschappelijke organisaties. Volgens de delegatie zou Suriname cultureel nog niet klaar zijn voor alle rechten rond abortus en LGBTQI+ personen.
De organisaties vinden dit zorgelijk en benadrukken dat mensenrechtenverplichtingen juist vereisen dat de staat discriminatie tegengaat en gelijke bescherming waarborgt. BINI en de partnerorganisaties roepen de regering en De Nationale Assemblée (DNA) op om de aanbevelingen die Suriname maandag tijdens de Universal Periodic Review (UPR) heeft ontvangen, om te zetten in een openbaar uitvoeringsplan met duidelijke termijnen, budgetten en verantwoordelijkheden.
Tijdens de UPR leggen VN-lidstaten periodiek verantwoording af over de mensenrechtensituatie in hun land. Daarbij worden naast het nationale overheidsrapport ook informatie van de Verenigde Naties en rapportages van maatschappelijke organisaties meegenomen.
De aanbevelingen van verschillende landen sluiten volgens BINI op belangrijke punten aan bij de gezamenlijke schaduwrapportage die dit jaar onder leiding van Stichting Projekta en BINI is ingediend.
Aan het rapport werkten ook VIDS, Women’s Rights Centre, STICRIS, Hadassah, Wan Okasi, Parea, IkSur en Dynamic Legal Advice mee. Daarin wordt gewezen op de kloof tussen eerdere toezeggingen van Suriname en de bescherming die burgers in de praktijk ervaren.
Suriname moet onafhankelijk mensenrechteninstituut krijgen
Togo, Australië, Maleisië en Peru drongen tijdens de toetsing aan op de instelling van een onafhankelijk nationaal mensenrechteninstituut volgens de Principes van Parijs. De maatschappelijke organisaties pleiten voor wettelijke onafhankelijkheid, transparante benoemingen, voldoende financiële middelen en een toegankelijk klachtenmechanisme. Ook willen zij een openbaar tijdpad en betrokkenheid van maatschappelijke organisaties bij de verdere uitwerking.
De Surinaamse delegatie noemde 2027 als streefjaar voor het functioneren van het instituut. Colombia vroeg daarnaast om maatregelen die de onafhankelijkheid, neutraliteit, onpartijdigheid en het volledig functioneren van het Constitutioneel Hof waarborgen. In de schaduwrapportage wordt gewezen op het vastlopen van deze instelling en de gevolgen daarvan voor de rechtsbescherming.
De Dominicaanse Republiek drong aan op onafhankelijk toezicht op politieoptreden en onderzoek naar buitensporig geweld. Daarbij sluiten de aanbevelingen aan op de zorgen die maatschappelijke organisaties in hun rapport hebben geuit over de gebeurtenissen in Pikin Saron.
Opvang slachtoffers huiselijk geweld moet beter
Ook de aanpak van huiselijk geweld kreeg aandacht. Nederland pleitte voor structurele ondersteuning van opvanghuizen die door maatschappelijke organisaties worden beheerd. Daarbij werd gewezen op het belang van toegankelijke opvang, slachtoffergerichte dienstverlening en voldoende gekwalificeerd personeel in het hele land.
België en Australië benadrukten eveneens de noodzaak van betere opvang en ondersteuning. Canada en Mexico riepen Suriname op de herziene wet tegen huiselijk geweld aan te nemen en uit te voeren. Volgens BINI sluiten deze aanbevelingen aan bij de ervaringen van STICRIS en Hadassah.
Opvangorganisaties kampen met onvoldoende capaciteit, personeelstekorten en onzekere financiering. Ook zijn er te weinig mogelijkheden voor veilige huisvesting en zelfstandigheid nadat slachtoffers de opvang verlaten.
Togo bracht daarnaast de ongelijke wettelijke bescherming tegen seksueel geweld en seksuele intimidatie ter sprake. Volgens de organisaties geldt de huidige bescherming alleen voor werknemers in de private sector. Togo pleitte ervoor deze ook uit te breiden naar ambtenaren.
Landen eisen erkenning rechten Inheemse en Tribale volken
De collectieve rechten van Inheemse en Tribale volken vormden eveneens een belangrijk onderwerp tijdens de mensenrechtentoetsing. Canada, Finland, Mexico en Nederland riepen Suriname op deze rechten te erkennen en beter te beschermen. Canada verwees daarbij specifiek naar de uitspraken van het Inter-Amerikaans Hof voor de Rechten van de Mens.
Costa Rica pleitte voor een nationaal protocol voor vrije, voorafgaande en geïnformeerde toestemming (FPIC). Mexico benadrukte dat deze toestemming ook moet worden gegarandeerd bij het verlenen van concessies.
Deze aanbevelingen sluiten volgens BINI aan bij de bijdragen van VIDS en IkSur aan de schaduwrapportage. Daarin wordt gepleit voor wettelijke erkenning van Inheemse en Tribale volken, hun traditionele gezagsstructuren en leefgebieden. Ook wordt aangedrongen op bescherming tegen aantasting van hun gebieden en daadwerkelijke zeggenschap over besluiten die hun gemeenschappen raken.
Meer bescherming voor kinderen en mensen met een beperking
Verschillende landen vroegen aandacht voor de positie van kinderen en de toegang tot basisvoorzieningen, vooral in het binnenland. Portugal pleitte voor het volledig operationeel maken van de Kinderombudsvoorziening, met voldoende financiële middelen. Estland en Italië drongen aan op een wettelijk verbod op lichamelijke bestraffing van kinderen in alle situaties.
Het Verenigd Koninkrijk benadrukte het belang van bescherming tegen seksueel misbruik, uitbuiting en mensenhandel, vooral in landelijke gebieden en het binnenland. Panama vroeg om betere schoolinfrastructuur en voldoende gekwalificeerde leerkrachten voor kinderen in inheemse en tribale gemeenschappen.
Colombia en Maleisië deden aanbevelingen over de rechten van personen met een beperking, waaronder gelijke toegang tot onderwijs, werk en publieke diensten. Deze problemen zijn ook door Wan Okasi aangekaart in haar eigen rapportage en de gezamenlijke schaduwrapportage. De Dominicaanse Republiek drong verder aan op gelijkwaardige toegang tot onderwijs, gezondheidszorg en sociale bescherming, met bijzondere aandacht voor het binnenland.
Kritiek op wettelijke bescherming LGBTQI+ personen
Spanje en het Verenigd Koninkrijk vroegen Suriname om de bescherming tegen discriminatie en geweld op grond van seksuele oriëntatie en genderidentiteit te versterken.
De maatschappelijke organisaties pleiten onder meer voor aanpassing van het Burgerlijk Wetboek en de Grondwet, zodat LGBTQI+ personen gelijke bescherming krijgen op het gebied van familie-, vermogens- en erfrecht. Mexico vroeg daarnaast om decriminalisering van abortus, ten minste onder bepaalde omstandigheden.
Het Verenigd Koninkrijk benadrukte het belang van vertrouwelijke, jongerenvriendelijke seksuele en reproductieve gezondheidszorg en brede seksuele vorming. Juist op deze onderwerpen uiten BINI en de partnerorganisaties kritiek op de reactie van de Surinaamse delegatie. Dat Suriname cultureel nog niet klaar zou zijn voor alle rechten rond abortus en LGBTQI+ personen, vinden zij zorgelijk.
Volgens de organisaties verplichten internationale mensenrechtenafspraken de staat om discriminatie weg te nemen en de gezondheid, waardigheid en gelijke rechtsbescherming van burgers te waarborgen.
Organisaties eisen concreet uitvoeringsplan
BINI en de betrokken maatschappelijke organisaties willen dat de regering en DNA de aanbevelingen uit Genève niet bij toezeggingen laten. Zij dringen aan op een openbaar uitvoeringsplan waarin wordt vastgelegd welke maatregelen worden genomen, binnen welke termijnen deze moeten worden uitgevoerd, welke middelen daarvoor beschikbaar zijn en wie verantwoordelijk is voor de uitvoering.
Volgens de organisaties moet daarmee de kloof worden verkleind tussen de internationale verplichtingen die Suriname is aangegaan en de bescherming van mensenrechten in de praktijk.
The post Mensenrechtenorganisaties bezorgd over reactie Suriname op abortus en LGBTQI+-rechten bij VN appeared first on Suriname suriname.