Veteranen en ex-militairen

HET CONTRAST HAD dinsdag bij het monument voor gesneuvelde militairen niet groter gekund. Terwijl minister Uraiqit Ramsaran van Defensie trots een verhoging van 100 procent aankondigde voor de resocialisatietoelage en de invaliditeitsuitkering, legde de voorzitter van de Vereniging Surinaamse Veteranen en Ex-Militairen (VSVEM), Waldo Jameson, de pijnlijke realiteit bloot. De harde woorden van Jameson – dat veteranen ‘een trap in hun reet krijgen’ en voor bedelaars worden uitgemaakt – snijden door de ziel, maar zijn volkomen terecht en begrijpelijk.

Een verdubbeling in inkomen klinkt in politieke speeches fantastisch. Het wekt de indruk van daadkracht en lonkt naar een uiting van ‘je moet dankbaar zijn’. President Jennifer Simons heeft het document immers al getekend. Maar laten we rekenen met de cijfers die er liggen. Oudgedienden moeten nu rondkomen met SRD 6.500 per maand aan pensioen en AOV. In de huidige Surinaamse economie, waar de inflatie de koopkracht volledig heeft uitgehold, is dat een druppel op een hete plaat.

Eerst vochten ze aan het front, nu vechten ze tegen een bureaucratische muur voor fatsoenlijke medische zorg, opname in het begrafenisfonds en de afhandeling van hun collectieve grondaanvraag

Het is een diepe schande dat mannen die destijds hun leven waagden in een verscheurende binnenlandse strijd, en van wie sommigen invalide zijn geraakt, dertig jaar later nog steeds moeten bedelen om een menswaardig bestaan. De strijd van deze veteranen loopt al langer dan twee decennia en pas nu lijkt er enige beweging in positieve zin van de regering te komen. Eerst vochten ze aan het front, nu vechten ze tegen een bureaucratische muur voor fatsoenlijke medische zorg, opname in het begrafenisfonds en de afhandeling van hun collectieve grondaanvraag.

Het herdenken van de tweeënzeventig gevallenen is belangrijk, maar respect voor de doden begint bij de zorg voor de levenden. Zolang veteranen die de strijd overleefden en de fysieke en mentale littekens dragen, financieel het hoofd niet boven water kunnen houden, zijn de kransen bij het monument niet meer dan symboolpolitiek. Minister Ramsaran en president Simons moeten inzien dat deze toezegging een magere eerste stap is, geen eindstation.

Onze veteranen verdienen geen politieke schouderklopjes in de vorm van percentages, maar een menswaardig bestaan. Pas wanneer deze helden niet meer hoeven te strijden voor hun dagelijks brood, heeft de jaarlijkse herdenking echt betekenis. Voorzitter Jameson van de belangenorganisatie zegt terecht: “Erkenning op een herdenkingsdag is mooi, maar zonder een menswaardig inkomen voor oud-militairen blijft die erkenning onvolledig. We zullen zien wat het wordt.” Met andere woorden: eerst zien en dan geloven.

Overigens moet niet alleen aan deze groep oorlogsveteranen en ex-militairen aandacht worden besteed. Er zijn veel meer slachtoffers dan de tweeënzeventig voor wie de vereniging zich inzet — ook burgers — die de strijd met het leven hebben moeten bekopen en hun familie in kommervolle omstandigheden hebben achtergelaten, of die zodanig uit de strijd zijn gekomen dat ze niet meer zelfstandig kunnen functioneren in de samenleving.