2028 MAG GEEN STARTPUNT ZIJN VAN FINANCIËLE DISCIPLINE

We gaan in Suriname naar een historisch punt, want namelijk over enkele jaren, zullen de eerste substantiële grote olie-inkomsten werkelijkheid worden. Dat vooruitzicht biedt enorme kansen voor onze economische groei, armoedebestrijding en nationale ontwikkeling. Maar dezelfde olie-inkomsten kunnen ook uitgroeien tot een vloek, als het land niet tijdig zorgt voor sterke financiële controle, transparantie en verantwoord bestuur. Daarom moet Suriname vóór 2028 zijn financieel huis c.q. volledig systeem, op orde hebben.
De geschiedenis leert dat natuurlijke rijkdom alleen geen garantie biedt voor welvaart. We hebben het al meegemaakt. Het tegendeel is bewezen, veel landen met grote olie-inkomsten raakten juist verstrikt in corruptie, verspilling, schulden en politieke instabiliteit. Wanneer enorme geldstromen plotseling beschikbaar komen, zonder stevige controlemechanismen, ontstaat ruimte voor wanbeheer, vriendjespolitiek en ongecontroleerde uitgaven. Suriname mag die fout niet maken.
Juist daarom is de discussie rond de Comptabiliteitswet 2024, van groot belang. Deze wet moet zorgen voor strengere begrotingsregels, betere controle op overheidsuitgaven en meer transparantie binnen het financieel beheer van de staat.
Het gaat daarbij niet alleen om administratieve procedures, maar om het vestigen van een fundering voor verantwoord bestuur, in een periode waarin miljarden dollars de economie kunnen binnenstromen.
Een van de belangrijkste onderdelen is het voorkomen van de zogenoemde off-budget uitgaven. Dat zijn uitgaven die buiten de officiële staatsbegroting plaatsvinden via staatsbedrijven of andere bedenkelijke constructies. Zonder duidelijke regels kan een regering projecten financieren zonder voldoende parlementaire controle of publieke verantwoording. Dat ondermijnt niet alleen de begrotingsdiscipline, maar ook het vertrouwen van burgers en investeerders.
Daarnaast is de invoering van een centrale staatskas essentieel. Overheidsmiddelen moeten centraal beheerd en gecontroleerd worden, zodat er volledig inzicht bestaat, in de werkelijke financiële positie van de staat. Verspreide rekeningen en schaduwkassen, creëren juist ruimte voor inefficiëntie en misbruik. Transparantie begint bij overzicht.
Ook de Rekenkamer zal een veel sterkere rol moeten krijgen. Controle mag zich niet beperken tot de vraag of uitgaven formeel correct zijn gedaan.
Er moet ook gekeken worden of publieke middelen daadwerkelijk doelmatig en effectief worden besteed. De samenleving heeft recht op antwoorden wanneer miljoenen worden uitgegeven aan projecten die uiteindelijk weinig opleveren.
De verwachte olie-inkomsten maken deze hervormingen urgenter dan ooit. Wanneer Suriname pas na 2028 begint met het invoeren van streng financieel toezicht, loopt het land het risico dat de eerste oliegelden verdwijnen in inefficiënt beleid, politieke uitgaven of oncontroleerbare projecten. Tegen die tijd kan de schade al zijn aangericht.
Daarom moet de overheid nu investeren in sterke instituten, digitale controlesystemen, onafhankelijke audits en professionele training binnen het staatsapparaat. Niet omdat internationale organisaties dat eisen, maar omdat toekomstige generaties recht hebben op verantwoord beheer van nationale rijkdommen. De olie biedt Suriname een unieke kans om structureel vooruit te gaan. Maar rijkdom zonder discipline leidt zelden tot duurzame ontwikkeling.
De vraag is daarom niet alleen hoeveel olie Suriname zal produceren, maar vooral of het land bestuurlijk klaar is om die rijkdom verstandig te beheren. 2028 mag geen startpunt zijn van financiële discipline. Tegen die tijd moet het financieel huis van Suriname al stevig staan.
The post 2028 MAG GEEN STARTPUNT ZIJN VAN FINANCIËLE DISCIPLINE ..