Orlando Ceder, artistiek leider van Black Harmony, was een weekje in Suriname om vooruit te kijken naar een optreden later dit jaar, voor het vieren van twintig jaar Black Harmony. Volgens hem schuilt achter die twee decennia een verhaal van zoeken, groeien en vooral trouw blijven aan jezelf. “Toen we begonnen, waren we ons nog niet bewust van de enorme waarde van Afro-Surinaamse muziek. We zongen eigenlijk alles, behalve Afro-Surinaamse muziek.”
Tekst Shanavon Arsomedjo
Beeld Privécollectie
Wie Black Harmony vandaag kent van de krachtige close harmony, de winti– en kawina-invloeden en de diepgewortelde Afro-Surinaamse klanken, zou zich dat nauwelijks kunnen voorstellen. Maar de groep begon ooit heel anders.
De oorsprong van de formatie ligt bij het project ‘Express Yourself’ van stichting Eternity Percussion in Amsterdam. Jongeren kregen de kans zich artistiek te ontwikkelen. Eén van de onderdelen was een liveband, compleet met zangers en instrumentalisten.
Op 9 juni 2006 stond die groep voor het eerst op een podium tijdens een festival op het Anton de Komplein in Amsterdam-Zuidoost. Hoewel de repetities al eerder waren begonnen, beschouwt Black Harmony die datum nog altijd als haar officiële verjaardag.
Repertoire
Het repertoire bestond destijds uit Engelstalige muziek van artiesten als Otis Redding, Third World en andere internationale bands. “Er waren toen ontzettend veel groepen die precies hetzelfde deden. Iedereen zong in het Engels. Op een gegeven moment ga je nadenken over wie je eigenlijk bent. Hoe onderscheid je jezelf? Waar liggen je wortels?” Dat bleek een kantelpunt te zijn.
De keuze om zich meer te verdiepen in Afro-Surinaamse muziek kwam niet uit de lucht vallen. Muziek stroomt al generaties lang door de familie van Ceder. Toch duurde het even voordat die achtergrond daadwerkelijk richting gaf aan Black Harmony.
Door wisselingen binnen de groep veranderde de samenstelling geleidelijk. De oorspronkelijke liveband maakte plaats voor een kleinere a-capellagroep, bestaande uit Ceder, Luna Creebsburg, Bianca Purperhart en Romano Wijnstein. Met die nieuwe bezetting ontstond ook ruimte voor een nieuw geluid. “We begonnen voorzichtig Afro-Surinaamse nummers toe te voegen. Puwema, Lobi singi, Son go na ondro.”
‘We moeten niet denken dat we ons moeten aanpassen aan pop, r&b of andere internationale stijlen om serieus te worden genomen. Onze eigen muziek is net zo waardevol.’
Hoewel Ceder buiten Black Harmony al actief was met winti, kawina en kaseko, hield hij die invloeden aanvankelijk nog buiten de groep. “Op een gegeven moment dacht ik: ‘waarom houden we het niet gewoon dicht bij onszelf? Waarom zouden we iets proberen te zijn wat anderen al doen?’”
Het antwoord bleek uiteindelijk de basis te vormen voor het succes van Black Harmony. Ironisch genoeg bleef de Engelstalige naam behouden. “We zijn begonnen als liveband. Toen we eenmaal overstapten naar Afro-Surinaamse muziek, vond ik de naam nog steeds goed passen.”
De naam kreeg gaandeweg zelfs een diepere betekenis. “Black Harmony staat voor harmonie tussen zwarte mensen, in de breedste zin des woord. Wanneer je met elkaar in harmonie leeft, kan je ook samen mooie muziek maken. En die positiviteit voelen mensen tijdens onze optredens.”
Afro-Surinaamse muziekstijlen
Die positieve energie is volgens hem altijd het uitgangspunt geweest, ook al beseft hij dat je nooit iedereen tevreden kunt stellen. Toch groeide de waardering gestaag. Een belangrijk ijkpunt vormde 1 juli 2013 toen Black Harmony voor het eerst tijdens de nationale Keti-Koti-herdenking in Nederland optrad.
De jaren daarna bleef de groep bouwen aan haar eigen geluid. Ceder dook diep in de geschiedenis van Afro-Surinaamse muziek. “Ik heb mezelf alles aangeleerd. Niet alleen zingen, maar ook de verschillende Afro-Surinaamse muziekstijlen bestudeerd.”
Daarnaast keek hij bewust over de grenzen van Suriname. “Toen we een a-capellagroep werden, luisterde ik heel veel naar Zuid-Afrikaanse koren. Hun manier van zingen fascineerde me enorm. Tegelijkertijd bestudeerde ik Afro-Surinaamse koorzang. Op een gegeven moment dacht ik: ‘wat gebeurt er als je die twee werelden met elkaar combineert?’”
Het antwoord hoor je vandaag nog steeds terug in het geluid van Black Harmony. De warme close harmony doet denken aan Zuid-Afrika, terwijl de taal, ritmes en verhalen onmiskenbaar Afro-Surinaams zijn.
Later keerde de groep weer terug naar een bandformatie. Niet omdat de liefde voor a capella verdween, maar omdat het publiek na de coronaperiode opnieuw behoefte kreeg aan livemuziek met instrumentale begeleiding. “We waren tijdens corona één van de weinige groepen die bleven optreden. Sindsdien merkten we dat de vraag naar een volledige band steeds groter werd.”
Toch blijft de a-capellavorm een belangrijk onderdeel van Black Harmony. “Dat is onze basis. Alleen vertellen we onze verhalen tegenwoordig op verschillende manieren.”
Dat verhalen vertellen blijkt misschien wel de rode draad te zijn in de twintigjarige geschiedenis van de groep. Niet alleen verhalen over muziek, maar ook over identiteit, erfgoed en de kracht van cultuur.
Twintig jaar Black Harmony betekent voor Ceder veel meer dan een muzikaal jubileum. Achter honderden optredens, concerten en internationale reizen schuilt een verantwoordelijkheid die volgens hem vaak onzichtbaar blijft voor het publiek. “Veel mensen zien alleen wat er op het podium gebeurt. Maar als bandleider ben je met veel meer bezig dan alleen muziek maken.”
Hij doelt op het begeleiden van zijn groepsleden, het bewaken van de kwaliteit, het onderhouden van contacten met afnemers en het beschermen van het imago van de groep. Dat vraagt niet alleen muzikaal leiderschap, maar ook mensenkennis. “Als artistiek leider krijg je ook de persoonlijke verhalen van mensen te horen. Dan moet je een luisterend oor hebben. Je moet mensen echt zien. Anders hebben ze uiteindelijk geen reden om bij de groep te blijven. Ik ben behoorlijk kritisch. Pas wanneer ik ervan overtuigd ben dat iemand echt bij de groep past, wordt diegene officieel lid.”
Talent alleen is daarbij niet voldoende. “Je committeert je aan de afspraken, aan de normen en waarden van de groep.” Openheid, wederzijds respect en discipline vormen volgens hem de basis van de harmonie waar Black Harmony haar naam aan ontleent.
Dat die aanpak werkt, blijkt uit de ontwikkeling die de groep de afgelopen jaren heeft doorgemaakt. Waar Black Harmony ooit begon als een lokaal jongerenproject, staat de groep inmiddels op podia in binnen- en buitenland en groeit ook de internationale belangstelling voor Afro-Surinaamse muziek.
Conservatorium
Een bijzonder moment beleefde Ceder toen die muziek haar weg vond naar het Conservatorium van Amsterdam. “Ik wilde daar niet per se bewijzen dat wij iets konden tegenover witte mensen”, benadrukt hij. “Ik wilde vooral laten zien dat onze muziek net zoveel waarde heeft als welke andere muziekstijl dan ook.”
Volgens hem ligt daar nog altijd een belangrijke uitdaging. “We moeten niet denken dat we ons moeten aanpassen aan pop, r&b of andere internationale stijlen om serieus te worden genomen. Onze eigen muziek is net zo waardevol.” Die visie werd uiteindelijk beloond. Tegenwoordig verzorgt Ceder lessen op het conservatorium en workshops Afro-Surinaamse muziek daarbuiten. Ook in Europa groeit de belangstelling.
Toch zijn het niet per se de grote concertzalen die hem het meest bijblijven. Wanneer hij terugdenkt aan de afgelopen twintig jaar, komen juist de meest intieme optredens als eerste naar boven. “We hebben een paar keer mogen optreden voor mensen die terminaal ziek waren. Zij kozen ervoor om hun laatste momenten samen met hun familie muzikaal door Black Harmony te laten omlijsten. Dat zijn optredens die je nooit meer vergeet. Niet omdat het grote evenementen zijn, maar omdat je ziet hoeveel betekenis muziek op zo’n moment kan hebben.”
Jubileumconcerten
Ondertussen staat het jubileumjaar volledig in het teken van terugblikken én vooruitkijken. De aftrap werd in april gegeven en inmiddels heeft Black Harmony al meerdere jubileumconcerten verzorgd. Later dit jaar volgen nog concerten in Almere en Den Haag. “Aanvankelijk zouden we gewoon met de hele groep op vakantie naar Suriname gaan. Maar toen dachten we: ‘als we daar toch zijn, kunnen we net zo goed ook iets teruggeven’.”
Daarom onderzoekt hij momenteel de mogelijkheden voor een jubileumoptreden in Suriname. Daarnaast wil Black Harmony een zogenoemd giving back-concept opzetten, gericht op senioren en jongeren.
Black Harmony werkt momenteel aan een nieuw album, terwijl er een tweede livesessie online zal verschijnen.-.
Het jubileumjaar wordt in december afgesloten met een Tap Yari-bingo in Nederland, maar daar houdt het volgens Ceder niet op. Integendeel. Eén van zijn grootste ambities is om alles wat Black Harmony in twintig jaar heeft opgebouwd, vast te leggen voor toekomstige generaties. “We willen Black Harmony als methode gaan ontwikkelen.”
‘Je merkt dat jongeren nieuwsgierig zijn naar hun eigen cultuur. Dat is een mooie ontwikkeling.’
Daarmee bedoelt hij niet alleen een muziekstijl, maar ook een manier van werken, lesgeven en kennis overdragen. “Overdracht is ontzettend belangrijk. Iedere muziekorganisatie zou daarmee bezig moeten zijn. Anders moet iedere nieuwe generatie het wiel opnieuw uitvinden.”
De behoefte is er volgens hem al. Vooral de lessen op de apinti en de workshops Afro-Surinaamse zang worden steeds beter bezocht. “Je merkt dat jongeren nieuwsgierig zijn naar hun eigen cultuur. Dat is een mooie ontwikkeling.”
Ondanks alle successen blijft Black Harmony doen waar het twintig jaar geleden al mee begon: nieuwe muziek maken. Er wordt momenteel gewerkt aan een nieuw album en ook een tweede livesessie verschijnt binnenkort online. Tijdens het verblijf in Suriname hoopt de groep bovendien nieuwe opnamen te maken.
Wanneer de vraag komt welke les Black Harmony hem persoonlijk heeft geleerd, hoeft Ceder niet lang na te denken. “Authentiek blijven.” Hij spreekt de woorden langzaam uit: “Wanneer je dicht bij jezelf blijft, straal je iets uit wat mensen voelen. Je hoeft je dan niet anders voor te doen dan je bent. Je werkt vanuit de kennis, de geschiedenis en de cultuur die al in je lichaam zitten.”
Juist daarin ziet hij de kracht van Black Harmony. “Als je gelooft in wat je doet en achter jezelf blijft staan, gaan mensen dat herkennen. En als mensen dat herkennen, gaan deuren vanzelf voor je open.”.-.
- VIDS wil eerst collectief besluit over Wet bescherming woon…..
- Haast, een slechte wetgever..
- Trump gaat opnieuw proberen recht op Amerikaans staatsburge…..
- Tsang: ‘Ik moet erkennen dat er wél fouten zijn gemaakt…..
- Broki verliest debuut in Concacaf Caribbean Cup tegen Club …..
- Parlement zet vraagtekens bij uitvoering vermogensaangifte..
- Politie verricht 230 aanhoudingen en registreert 176 inbrak…..
- Kinderen horen niet thuis bij het verkeerslicht..
- Abiamofo verdedigt optreden bij 21 Bergi: ‘Ik wil niet nog …..
- Hakrinbank trekt zich terug uit DSB Bank en zet belang van …..
- MinOWC ontkent normvervaging bij SPI: “Toelatingseisen zijn…..
- Jogi wil openheid over miljoenensteun aan SLM..
- Messi schittert met twee goals en record bij zege Inter Mia…..
- Einde zoektocht slachtoffers MV Barima, druk op regering bl…..
- Dc Boldewijn: “Coronie dreigt zijn jongeren te verliezen…..
- District Para onderzoekt nieuwe inkomstenbronnen voor duurz…..
- Kans op stevige onweersbuien in binnenland; kust krijgt voo…..
- Politieke overgangsgesprekken Venezuela beginnen zonder Mac…..
- Denemarken in actie tegen AI: scholieren moeten extra monde…..
- Parmessar eist opheldering over behandeling VIV-verklaringe…..
- Bewoners Kalebaskreek houden twee illegale vreemdelingen in…..